T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Wed, 30 Sep 2026 07:55:38

Ardhi yenye thamani ya mamilioni aliyotwaa mwanasiasa wa zamani irejeshewe umma, korti

MAHAKAMA ya Mazingira na Ardhi imeamuru ardhi yenye thamani ya takriban Sh25 milioni jijini Mombasa ambayo ilitwaliwa kinyume cha sheria na mwanasiasa wa zamani mwaka 1994 irejeshwe kwa umma. Ardhi hiyo inayojulikana kama Machakos Street ilikuwa sehemu ya hifadhi ya barabara ya umma, lakini baadaye ikapewa marehemu Ezekiel Luyali Liyai kujenga nyumba za makazi. Kwa sasa eneo hilo linatumika kama maegesho ya magari. Mahakama ilibaini kuwa taratibu za kisheria zilizohitajika kufuatwa kabla ya kufungwa kwa barabara ya umma hazikuzingatiwa kabla ya ardhi hiyo kutolewa. Jaji alisema hakukuwa na ushahidi wowote wa matangazo rasmi ya serikali kuchapishwa kuarifu umma kuhusu nia ya kufunga barabara hiyo. "Pia hakukuwa na rekodi sahihi za pingamizi zozote kutoka kwa wamiliki wa ploti jirani," ilisema mahakama. Tume ya Maadili na Kupambana na Ufisadi (EACC) ilieleza mahakama kuwa ardhi hiyo ilikuwa sehemu ya hifadhi ya barabara iliyokuwa chini ya Manispaa ya Mombasa na ilikusudiwa kutumiwa na umma. Kulingana na EACC, ardhi hiyo ilipatiwa marehemu Liyai mwaka 1994 kwa njia isiyo halali kupitia David Kalume Randu na Ahmed Mwidhani, waliokuwa Karani wa Mji na Meya wa manispaa hiyo mtawalia. Tume hiyo ilisema maafisa hao walitumia vibaya mamlaka yao na kukiuka wajibu wao wa kulinda mali ya umma kwa kurahisisha ugavi wa ardhi hiyo kinyume cha sheria. Hata hivyo, Bw Mwidhani alikanusha madai hayo na kusema hakuhusika moja kwa moja katika ugavi wa ardhi. Alidai kuwa jukumu hilo lilikuwa la mhandisi wa manispaa ambaye alikuwa afisa wa kiufundi mwenye mamlaka ya kushauri baraza kuhusu masuala ya ardhi. Mahakama ilisema hakukuwa na ushahidi kwamba ugavi huo uliidhinishwa na baraza la manispaa au wizara husika. Jaji aliamua kuwa ugavi wa ardhi hiyo mwaka 1994 ulikuwa haramu na wa ulaghai na ikaagiza Msajili Mkuu wa Ardhi afute usajili uliotolewa Septemba 1, 1994 na kuzuia familia ya Liyai au maajenti wao kuuza, kuhamisha au kufanya shughuli yoyote kuhusu ardhi hiyo.

read more
T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Wed, 30 Sep 2026 06:55:18

Ubaguzi: Changamoto kuu kwa wanaopamba maiti licha ya kipato kizuri

KILA asubuhi, Margaret Santa Thoya, 26, hufika katika hifadhi ya maiti ya Hospitali ya Malindi akiwa na mkoba uliojaa vipodozi, brashi za nywele na vifaa vya urembo. Tofauti na wataalamu wengi wa urembo, kazi yake ni kuwapamba maiti ili waonekane nadhifu na wenye hadhi kabla ya kuagwa na familia zao. Margaret hutafuta familia zilizofiwa na kuwapa huduma ya kupamba nywele na uso wa wapendwa wao waliofariki. Kazi hiyo humpa kati ya Sh1,500 na Sh7,000 kwa kila mteja kulingana na huduma inayohitajika. Kwa miaka minne sasa, amekuwa akifanya kazi hiyo ambayo wengi huiona kuwa ya kipekee na ya kutisha. Hata hivyo, anasema changamoto kubwa si maiti bali jinsi jamii inavyomchukulia. "Watu wengi hawataki kuhusishwa nami kwa sababu nashughulika na maiti. Wengine huniita 'Maggie wa Mochari' na wanaume wengi huogopa hata kuzungumza nami," anasema. Margaret anasema taaluma hiyo imeathiri maisha yake ya kijamii na nafasi yake ya kupata mchumba. Watu wengi humtenga kutokana na imani kwamba mtu anayeshughulika na maiti hubeba mkosi au nguvu zisizoeleweka. Baada ya kumaliza darasa la nane mwaka 2016, Margaret alikosa karo ya kuendelea na masomo. Alifanya kazi za mjengo na za nyumbani kabla ya kujiunga na sekta ya urembo kupitia rafiki aliyekuwa na saluni. Baadaye, wenyeji wa kijiji chake walimuomba awasaidie kutengeneza mwili wa mwanamke aliyekuwa amefariki. Alikubali, akaenda katika mochari na kupamba nywele za marehemu huyo. Kazi yake iliwavutia wengi na hapo ndipo safari yake katika taaluma hiyo ilipoanza. Mwanzoni hata familia yake ilipinga kazi hiyo. Mama na dada zake walikuwa wakimtaka kuoga na kubadilisha nguo nje ya nyumba kila alipotoka mortuary. Hata hivyo, baada ya muda walielewa kuwa kazi hiyo ni halali na ndiyo chanzo chake cha mapato. Margaret si peke yake. Samson Karisa, 35, pia huwa anahudumia maiti kwa kuwatengeneza na hata kurekebisha nyuso za waliopata majeraha mabaya katika ajali. Karisa hutumia nta na vifaa maalumu kufunika majeraha ili familia isiogope mwili wa marehemu wakati wa kuuaga. Hutoza kati ya Sh1,000 na Sh5,000 kutegemea ugumu wa kazi. Licha ya kazi hiyo kumsaidia kujikimu, Karisa anasema mama yake, mke wake na watoto wake hawajui anachofanya. Alihamia Malindi kutoka Kilifi ili kuficha taaluma yake kutokana na hofu ya kutengwa na jamii. Mwenyekiti wa Chama cha Ushauri wa Kisaikolojia nchini tawi la Lamu, Andrew Masama, anasema ubaguzi dhidi ya watu wanaoshughulika na maiti unatokana na imani za kitamaduni na hofu ya kifo. Anasema jamii nyingi za Kiafrika huhusisha kifo na mikosi, jambo linalowafanya watu kuogopa wale wanaofanya kazi karibu na marehemu. "Hawa ni wataalamu kama wengine na wanastahili kuheshimiwa kwa huduma wanazotoa kwa familia zilizofiwa," amesema Masama. Licha ya changamoto hizo, Margaret na Karisa wanasema wataendelea na kazi yao kwa sababu huwa wanasaidia familia kuwaaga wapendwa wao kwa heshima na amani.

read more