T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Wed, 30 Sep 2026 04:55:20

Oburu arejea kutoka London

KIONGOZI wa ODM Dkt Oburu Oginga amerejea nchini baada ya kukaa nchini Uingereza kwa takriban wiki tatu akipata matibabu, wakati chama hicho kinajiandaa kuadhimisha mwaka mmoja tangu kifo cha kakake, Raila Odinga. Dkt Oburu alirejea Ijumaa, Septemba 25, na chama kikathibitisha kurejea kwake siku iliyofuata. Kurejea kwake kunatokea huku ODM ikipanga shughuli za mwezi mzima kumuenzi Raila, aliyeaga dunia Oktoba 15, 2025 nchini India. Mpango huo unaojulikana kama "Mwezi wa Baba" utaanza Oktoba 2 kwa zoezi la kitaifa la kuwasha mishumaa, kabla ya mikutano na shughuli za kumbukumbu katika maeneo mbalimbali. Shughuli hizo zitafikia kilele kwa mkutano mkubwa Nairobi Oktoba 31. Mkutano mkubwa wa kumbukumbu utafanyika Kakamega Oktoba 9, huku familia ya Raila ikiongoza shughuli za Oktoba 10 hadi 15 zitakazofikia kilele katika ibada ya kumbukumbu huko Kang'o Ka Jaramogi, Bondo. Baadaye, ODM imepanga mikutano Garissa Oktoba 17, Pwani Oktoba 18 na 19, Kajiado Oktoba 21 na Turkana kati ya Oktoba 23 na 25, kabla ya hitimisho Nairobi Oktoba 31. Dkt Oburu alipokuwa Uingereza, Mwenyekiti wa ODM Gladys Wanga aliongoza shughuli za chama, zikiwemo za kisiasa Nyanza. Kurejea kwake sasa kunampa nafasi ya kuongoza chama katika kipindi ambacho ODM inakabiliwa na mjadala kuhusu mwelekeo wake baada ya kifo cha Raila. Wakati huo huo, familia ya Raila imeunda kamati yake ya kitaifa inayoongozwa na Prof Adams Oloo kuratibu shughuli za kumbukumbu. Familia imesema maadhimisho hayo ni ya Wakenya wote walioguswa na maisha ya Raila. Mpango wa familia unaingiliana kwa kiasi na ratiba ya ODM, hali ambayo imeibua mjadala kuhusu uratibu wa shughuli hizo. Kurejea kwa Dkt Oburu pia kunatokea wakati ODM ikikabiliwa na tofauti za kisiasa kuhusu uhusiano wake na serikali ya Rais William Ruto na viongozi wanaounga mkono upinzani. Dkt Oburu amekuwa akitetea ushirikiano wa ODM na UDA chini ya serikali jumuishi, huku baadhi ya viongozi wa ODM wakifuata mwelekeo tofauti. Mwezi Agosti, alihusisha ushirikiano wa ODM na UDA na kuendeleza ajenda ya Raila.

read more
T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Wed, 30 Sep 2026 03:55:42

Sifuna apata pigo tena katika juhudi za kupata chama

JUHUDI za washirika wa Seneta wa Nairobi Edwin Sifuna kupata chama cha United Democratic Party (UDP) kama jukwaa la kuwania urais mwaka 2027 zimepata  pigo jipya baada ya viongozi wakuu wa chama hicho kuwasilisha malalamishi rasmi kupinga mabadiliko ya uongozi na mpango wa kukibadilisha rangi. Mvutano huo umeibuka siku chache kabla ya Oktoba 3, tarehe ambayo washirika wa Sifuna wanatarajiwa kutangaza rasmi chama atakachotumia katika safari yake ya kuwania urais. Malalamishi mawili yaliyowasilishwa kwa Ofisi ya Msajili wa Vyama vya Kisiasa (ORPP) Septemba 28 sasa yameibua maswali mazito kuhusu uhalali wa hatua zinazolenga kuunda upya chama hicho kufuatia kifo cha mwanzilishi wake na aliyekuwa kiongozi wa chama, Cyrus Jirongo, mnamo Desemba 2025. Katika malalamishi ya kwanza, Makamu Mwenyekiti wa UDP Adow Mohammed Abukar amepinga taarifa za kuteuliwa kwa Mukasa Mwambu Muliro kuwa kiongozi wa muda wa chama. Bw Abukar amesema muundo mpya wa uongozi unaoripotiwa haujatambuliwa na viongozi waliochaguliwa kihalali katika mkutano wa mwisho wa wajumbe wa kitaifa wa chama uliofanyika Februari 24, 2022. Ametaka Msajili wa Vyama vya Kisiasa, John Cox Lorionokou, kubaini ni chombo gani cha chama kilichotoa idhini ya uteuzi huo, kikao hicho kilifanyika lini na wapi, nani walihudhuria na ikiwa kulikuwa na idadi ya wajumbe wa kutosha kufanya maamuzi hayo. Pia anataka msajili athibitishe kuwepo kwa kumbukumbu rasmi na azimio lililoidhinisha mabadiliko hayo ya uongozi. Malalamishi ya pili yaliwasilishwa na mwanachama wa Baraza Kuu la Kitaifa la UDP (NEC), Manasse Kuria Kweya, ambaye pia aliwahi kuwa msaidizi binafsi wa marehemu Jirongo. Katika barua yake, Bw Kweya anahoji hatua zinazochukuliwa kuhusiana na urithi wa uongozi wa chama, nafasi ya viongozi waliopo na mipango ya kubadilisha jina, nembo na rangi za UDP. Kwa mujibu wa katiba ya chama hicho, Bw Kweya anasema kuwa baada ya kiongozi wa chama kufariki au kujiuzulu, mwenyekiti wa kitaifa ndiye anayepaswa kuchukua nafasi ya kaimu kiongozi wa chama hadi uchaguzi maalumu ufanyike ndani ya mwaka mmoja. Kutokana na hilo, amehoji kwa nini mwenyekiti wa sasa wa chama hajachukua nafasi hiyo kama inavyoelekezwa wazi katika katiba. "Kuna mwenyekiti wa kitaifa aliye madarakani. Ni muhimu kufafanuliwa ni kwa msingi gani wa kikatiba hajachukua jukumu ambalo limetajwa wazi katika kifungu husika cha katiba ya chama," amesema. Pingamizi hizo zinatatiza mpango uliotangazwa na Gavana wa Trans Nzoia George Natembeya wa kugeuza UDP kuwa jukwaa la kisiasa la Sifuna kuelekea uchaguzi mkuu wa 2027. Baada ya kifo cha Jirongo katika ajali ya barabarani kwenye eneo la Karai katika barabara kuu ya Nairobi-Nakuru, chama hicho kimekuwa kikivutia  wanasiasa wanaotafuta vyama vilivyosajiliwa tayari kutumia katika uchaguzi ujao. Bw Kweya anasema mabadiliko ya uongozi hayawezi kufanywa kwa kuwateua viongozi wapya bila kufuata masharti ya katiba ya chama. Pia amehoji hatma ya aliyekuwa Naibu Mwenyekiti wa Taifa, akitaka kufahamishwa ikiwa alijiuzulu, aliondolewa au nafasi hiyo ilitangazwa wazi kwa njia halali. Mbali na mzozo wa uongozi, malalamishi hayo pia yanapinga mpango wa kubadilisha jina, nembo na rangi za UDP. Kweya anataka ushahidi kwamba Baraza Kuu la Kitaifa la chama lilijadili na kuidhinisha mabadiliko hayo kwa mujibu wa taratibu zote zinazotakiwa. Anahitaji maelezo kuhusu tarehe ya kikao, ajenda, waliohudhuria, idadi yao, mijadala iliyofanyika na azimio rasmi lililopitishwa. Kwa mujibu wa Sheria ya Vyama vya Kisiasa, chama kilichosajiliwa kikitaka kubadilisha jina, katiba, viongozi, nembo au rangi, lazima kimjulishe msajili ambaye naye anatakiwa kuchapisha taarifa hiyo katika Gazeti Rasmi la Serikali na vyombo vya habari vya kitaifa. Wakati hayo yakijiri, washirika wa Sifuna wamekuwa wakitafuta kwa muda chama kitakachotumika katika kampeni zake za urais. Hapo awali walijaribu kubadilisha jina la UDP kuwa Ukombozi People's Party, lakini Ofisi ya Msajili wa Vyama vya Kisiasa ilikataa ombi hilo kwa maelezo kuwa jina hilo linafanana na lile la The Ukombozi Alliance inayohusishwa na kiongozi wa Wiper Kalonzo Musyoka. Kukataliwa kwa ombi hilo kulilazimisha kundi la Sifuna kutafuta mbinu mbadala. Hata hivyo, kiongozi mmoja wa timu yake amenukuliwa akisema kuwa seneta huyo bado hajafichua chama atakachotumia na kwamba ndiye atakayetangaza mwenyewe wakati ufaao. Wakati huo huo, vuguvugu la Linda Mwananchi tayari limemuidhinisha Sifuna kuwa mgombea wake wa urais. Uamuzi huo ulifikiwa katika mkutano uliowahusisha viongozi kadhaa akiwemo Natembeya, Seneta wa Vihiga Godfrey Osotsi, Seneta wa Kakamega Boni Khalwale, Seneta wa Kisii Richard Onyonka, Mbunge wa Embakasi Mashariki Babu Owino na Mbunge wa Suba Kusini Caroli Omondi. Hata hivyo, Gavana wa Siaya James Orengo hakuhudhuria mkutano huo na hapo awali alikuwa amesisitiza kuwa wanaotaka kugombea urais wanapaswa kupitia mchakato wa wazi wa uteuzi badala ya mmoja wao kupitishwa moja kwa moja. Sasa macho yote yanaelekezwa kwa Msajili wa Vyama vya Kisiasa ambaye atalazimika kuamua ikiwa mabadiliko yanayopendekezwa ndani ya UDP yanafuata katiba ya chama na sheria za nchi. Uamuzi huo unaweza kuwa muhimu kwa mustakabali wa kampeni za Sifuna. Ikiwa washirika wake watafanikiwa kudhibiti mifumo ya kikatiba ya UDP, chama hicho kinaweza kuwa jukwaa lake la urais mwaka 2027. Lakini ikiwa viongozi wanaopinga hatua hizo watashikilia usukani wa chama, basi Sifuna atalazimika kutafuta chama kingine au kuanzisha mkondo mpya wa kisiasa.

read more
T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Wed, 30 Sep 2026 02:55:20

Historia Kenya ikizundua ujenzi wa kiwanda cha mafuta kitakachogharimu Sh2 trilioni

KENYA leo inaingia katika hatua muhimu ya sekta ya kawi huku ikianza rasmi ujenzi wa kiwanda kikubwa cha kusafisha mafuta kinachotarajiwa kugharimu takriban Sh2 trilioni. Mradi huo unaopangwa kujengwa katika Bandari ya Lamu unatajwa kuwa mkubwa zaidi wa aina yake Afrika Mashariki na unatarajiwa kubadilisha sekta ya mafuta nchini na kufanya Kenya kuwa kitovu cha kawi katika eneo hili. Gharama ya mradi huo ni sawa na takriban asilimia 12 ya Pato la Taifa la Kenya la mwaka 2025, lililofikia Sh17.58 trilioni, kwa mujibu wa Shirika la Kitaifa kuhusu Takwimu Kenya (KNBS). Kiwanda hicho kinatarajiwa kuwa na uwezo wa kusafisha mapipa 700,000 ya mafuta ghafi kwa siku, kiwango sawa na uwezo wa kiwanda cha Dangote kilichoko Lagos, Nigeria. Wiki iliyopita, Rais William Ruto alitembelea kiwanda hicho cha Dangote nchini Nigeria kabla ya hafla ya kuanza ujenzi wa mradi wa Lamu. Kiwanda cha Dangote, ambacho ni kikubwa zaidi Afrika kwa kutumia mfumo mmoja wa kusafisha mafuta, kimegeuka kuwa kituo kikubwa cha viwanda kinachozalisha petroli, dizeli na mafuta ya ndege kwa soko la Nigeria na mataifa mengine. Baada ya ziara hiyo, Rais Ruto alisema kiwanda cha Nigeria kina uwezo wa kusafisha mapipa 700,000 ya mafuta ghafi kwa siku na kuzalisha zaidi ya lita 100 milioni za petroli, dizeli na mafuta ya ndege kila siku. Alisema mradi huo pia umejengwa ukiwa na miundombinu mikubwa, ikiwemo kilomita 120 za mabomba ya chini ya bahari yanayotumika kusafirisha mafuta ghafi kutoka kwenye meli hadi kiwandani. Mradi wa Lamu unalenga kutumia mfano huo kuimarisha uzalishaji wa mafuta nchini na kupunguza kutegemea bidhaa za petroli kutoka nje. Kiwanda hicho kinatarajiwa kuhudumia Kenya pamoja na nchi jirani kama Ethiopia, Uganda, Tanzania, Sudan Kusini na Burundi. Aidha, waendelezaji wa mradi huo wanatarajia kutumia mafuta ghafi yanayochimbwa nchini Kenya pamoja na kutoka mataifa jirani, yakiwemo Sudan Kusini. Mradi huo pia unatarajiwa kutoa ajira nyingi. Rais Ruto amesema unaweza kuzalisha hadi ajira 60,000 za moja kwa moja na zisizo za moja kwa moja wakati wa ujenzi na kikianza kufanya kazi. Mbali na mafuta, kiwanda hicho kinatarajiwa kuchochea viwanda vingine, vikiwemo vya kemikali na  mbolea "Mradi huu utabadilisha sekta ya mafuta nchini na katika eneo hili, kuhakikisha upatikanaji wa mafuta, kuimarisha usalama wa kawi, kuongeza uzalishaji viwandani na kuunda ajira 60,000," Rais Ruto alisema. Maandalizi ya ujenzi tayari yameanza. Mwishoni mwa wiki, meli MV Da Yang Bai He ilitia nanga katika Bandari ya Lamu ikiwa na zaidi ya tani 2,900 za vifaa vya ujenzi na mizigo ya mradi. Ujenzi wa kiwanda hicho unatarajiwa kuchukua kati ya miezi 30 na miaka minne baada ya uzinduzi. Kampuni ya Engineers India Limited (EIL) kutoka India, ambayo ilihusika katika ujenzi wa kiwanda cha Dangote nchini Nigeria, imepewa mkataba wa  karibu Sh58 bilioni, kuwa mshauri mkuu wa usimamizi wa mradi wa Lamu. EIL ilisema kiwanda hicho kitakuwa cha kisasa na kitasaidia kukidhi mahitaji yanayoongezeka ya mafuta katika Afrika Mashariki. Kampuni hiyo pia ilisema mradi huo utasaidia kupunguza kutengemea bidhaa za mafuta kutoka nje na kuimarisha usalama wa kawi katika ukanda huu. Kiwanda cha Dangote nchini Nigeria kiligharimu karibu Sh2.6 trilioni, na sasa kinafanya kazi kikamilifu. Dangote pia amepanga kuongeza uwezo wake wa kusafisha mafuta hadi mapipa 1.4 milioni kwa siku ifikapo 2029. Kwa Kenya, mradi wa Lamu unalenga kuiga mafanikio hayo katika pwani ya Afrika Mashariki, huku ukifungua nafasi kwa shughuli zaidi za viwanda na biashara zinazohusiana na mafuta. Iwapo utakamilika kama ulivyopangwa, kiwanda hicho kitakuwa mojawapo ya miradi mikubwa zaidi ya uwekezaji binafsi kuwahi kufanywa Afrika Mashariki.

read more