taifaleo.nation.co.ke
@taifaleo Sun, 27 Sep 2026 05:55:37
Uchumba wa Rigathi, Sifuna kisiasa utautikisa upinzani
MJADALA kuhusu uchaguzi mkuu wa 2027 umechukua mkondo mpya baada ya kauli za viongozi wa kisiasa kuashiria uwezekano wa kuibuka kwa muungano wa kisiasa kati ya aliyekuwa Naibu Rais Rigathi Gachagua na Seneta wa Nairobi Edwin Sifuna. Huku baadhi ya wadau wakichukulia ushirikiano huo kama silaha ya kumenyana na Rais William Ruto, wengine wanahisi unaweza kuwa chanzo cha migawanyiko mipya ndani ya upinzani. Aliyekuwa Seneta wa kuteuliwa Gloria Orwoba ni mmoja wa waliozua mjadala huo baada ya kusema Wakenya wasipuuzilie mbali uwezekano wa Gachagua na Sifuna kujitokeza pamoja kwenye tiketi ya urais mwaka 2027. Kwa mujibu wa Orwoba, Sifuna si mwanasiasa wa kawaida bali ni kiongozi anayeweza kuwa mgombea mkuu wa kiti hicho. Kauli hiyo imeongeza uzito kwa mjadala unaoendelea kuhusu nafasi ya Sifuna katika siasa za kitaifa huku uchaguzi ukikaribia. Nyota ya Sifuna anayehusishwa na vuguvugu la Linda Mwananchi imekuwa iking'aa na kujijenga kama nguvu mpya ya kisiasa kuelekea 2027. Hata hivyo, changamoto kubwa imekuwa ni chombo cha kisiasa atakachotumia kwa azma yake. Orwoba anadai kuwa Sifuna tayari ana chama lakini anatafuta namna ya kukipa sura mpya ili kivutie wafuasi wengi zaidi. Ndani ya vuguvugu la Linda Mwananchi, mjadala kuhusu chama bado unaendelea. Lakini licha ya mjadala kuhusu vyama, Orwoba anaamini chama hakitakuwa kigezo kikuu kwa wapigakura. Kwa mtazamo wake, Wakenya wataangalia zaidi mgombea kuliko nembo ya chama. Kauli hiyo imeibua mjadala mpana kuhusu uwezekano wa kuundwa kwa tiketi ya Gachagua na Sifuna. Kwa mara ya kwanza, viongozi wa upinzani wameanza kuzungumzia waziwazi uwezekano wa wawili hao kushirikiana katika kinyang'anyiro cha urais. Kinachofanya mjadala huo kuwa wa kipekee ni kwamba Gachagua mwenyewe amewahi kusema hadharani kwamba yuko tayari kuwa mgombea mwenza wa Sifuna iwapo viongozi wa upinzani wataafikiana kuwa seneta huyo ndiye anayefaa kuongoza muungano huo. Aidha, amesema pia kwamba mpangilio wa kinyume unaweza kutokea ambapo yeye akiongoza tiketi na Sifuna kuwa mgombea mwenza. Kauli hizo zimezua hisia mseto ndani ya upinzani. Wapo wanaoamini kuwa ushirikiano kati ya mwanasiasa mwenye ushawishi mkubwa katika Mlima Kenya na kiongozi anayevutia vijana na wakazi wa mijini unaweza kubadilisha mwelekeo wa siasa za taifa. Hata hivyo, wengine wanatahadharisha kuwa hatua hiyo inaweza kuibua malumbano mapya kuhusu nani anafaa kupeperusha bendera ya upinzani. Aliyekuwa Seneta wa Kakamega Cleophas Malala ni mmoja wa watetezi wakuu wa muungano huo. Malala anaamini kwamba kuunganisha nguvu za Gachagua na Sifuna kutaunda kambi imara yenye uwezo wa kumpa Rais Ruto ushindani mkubwa. Kwa mujibu wa Malala, hesabu za kisiasa zinaonyesha kwamba kuunganisha Mlima Kenya, Magharibi na jamii za Maa kunaweza kuunda msingi mkubwa wa kura. Ndiyo sababu ametangaza mpango wa kuanzisha vuguvugu la "Triple M" linalolenga kuleta pamoja watu wa Mrima, Mulembe na Maa. Malala amekuwa akisisitiza kuwa ushirikiano kati ya Mlima Kenya na Magharibi mwa Kenya unaweza kuamua matokeo ya uchaguzi mkuu ujao. Hata hivyo, siasa za upinzani bado zinaonekana kuwa katika hatua ya mazungumzo. Chama cha Democracy for the Citizens Party (DCP) kimeweka wazi kwamba kwa sasa hakitajiunga na Muungano wa Ukombozi (TUA). Badala yake, kina nia ya kushirikiana kwanza na vuguvugu la Linda Mwananchi kabla ya kuingia katika mazungumzo ya kuunda muungano mpana wa upinzani. Msimamo huo unaonyesha kuwa bado kuna tofauti za kimkakati kati ya vikundi mbalimbali vinavyolenga kumng'oa Rais Ruto mamlakani mwaka 2027. Wakati Kalonzo Musyoka na washirika wake wakisisitiza umuhimu wa muungano mmoja wa upinzani, makundi mengine yanaonekana kutaka kujijenga kwanza kabla ya kuamua namna ya kushirikiana. Kwa sasa, tiketi ya Gachagua na Sifuna bado ni wazo linalojadiliwa kisiasa na si makubaliano rasmi. Hata hivyo, kauli za Orwoba, Malala na Gachagua mwenyewe zimeifanya kuwa mojawapo ya mada zinazovutia zaidi katika siasa za 2027. Iwapo "ndoa" hiyo ya kisiasa itafungwa rasmi, inaweza kuimarisha upinzani au kuibua mvutano mpya ikizingatiwa kuwa Gachagua ni mmoja waliosuka muungano wa upinzani unaohusisha Kalonzo, Martha Karua, Eugene Wamalwa, Fred Matiang'i, Justin Muturi miongoni mwa wengine ambao awali walionekana kuungana dhidi ya Rais Ruto. Lakini jambo moja liko wazi: mjadala kuhusu Gachagua na Sifuna umeanza kuvuruga hesabu za upinzani na kufungua sura mpya ya siasa za uchaguzi
read morekenyans.co.ke
@kenyans Sun, 27 Sep 2026 05:08:51
University Takes Action Against Lecturer Over Controversial Ruto Remarks
Th lecturer's comments included a warning that students from other regions should not return to the university if President William Ruto failed to secure a second term in office.
read moretaifaleo.nation.co.ke
@taifaleo Sun, 27 Sep 2026 04:55:12
Aliyebuni Azimio La Umoja asikitika Raila anasahaulika haraka
MFANYABIASHARA Ronny Raburu, anayesema ndiye aliyependekeza jina Azimio la Umoja kwa aliyekuwa Waziri Mkuu Raila Odinga mwaka 2021, amesema amesikitishwa na uamuzi wa viongozi wa upinzani kuacha kutumia jina hilo na kulibadilisha kuwa Ukombozi Alliance. Raburu, Mkenya ambaye amekuwa akiishi Tanzania kwa takriban miaka 25, anasema jina la Azimio halikuwa tu kauli ya kisiasa bali lilikuwa na msingi wa kihistoria na kiitikadi uliotokana na Azimio la Arusha la mwaka 1967 lililoasisiwa na rais wa kwanza wa Tanzania, Julius Nyerere. Akizungumza kuhusu mabadiliko hayo, Raburu alisema anahisi urithi wa kisiasa wa Raila Odinga unasahaulika kwa haraka mno. "Nimevunjika moyo. Baba alikuwa akifanya siasa zenye misingi na falsafa maalum. Kila jambo alilofanya lilikuwa na maana yake. Inanishangaza kuona urithi wake ukiondolewa haraka hivi," alisema. Muungano wa Azimio la Umoja One Kenya ulitangaza wiki hii kuwa umeamua kubadili jina kuitwa Ukombozi Alliance kama sehemu ya kujipanga kwa uchaguzi mkuu wa mwaka 2027. Raburu alieleza kwamba wazo la Azimio lilizaliwa baada ya mahakama kubatilisha mpango wa Maridhiano ya Kitaifa (BBI) uliokuwa ukisukumwa na Raila Odinga na Rais( sasa mstaafu) Uhuru Kenyatta kufuatia maridhiano yao ya mwaka 2018. Kwa mujibu wake, Raila alimtafuta akihitaji jina la Kiswahili ambalo lingeendeleza roho ya BBI ya kuunganisha taifa lakini kwa lugha ambayo wananchi wengi wangetambua na kuielewa. "Alinipigia simu na kuniambia BBI imekwama na angependa jina la Kiswahili ambalo lingeendeleza lengo la umoja wa kitaifa. Alinitaka kushauriana na marafiki zangu Tanzania ili tupate jina mwafaka," alisema. Raburu anasema alifanya mazungumzo na marafiki, wazee na watu waliokuwa na uelewa mkubwa wa historia ya Tanzania kabla ya kuwasilisha mapendekezo kadhaa kwa Raila. Miongoni mwa majina aliyopendekeza ni Azimio la Umoja, ambalo lilivutiwa na Azimio la Arusha lililotumika kama nguzo ya siasa za ujamaa na ujenzi wa taifa nchini Tanzania. "Nilihisi kwamba kwa kuwa BBI ilikuwa imeanguka, kulikuwa na haja ya kupata jina ambalo lingeendelea kuakisi wazo la kujenga madaraja ya umoja," alisema. Siku chache baadaye, alishuhudia Raila akilizindua jina hilo hadharani mjini Nakuru. Baadaye lilikuwa msingi wa muungano wa Azimio la Umoja One Kenya uliowaleta pamoja ODM, Jubilee, Wiper, Kanu na vyama vingine katika kampeni za urais za mwaka 2022. Hata hivyo, baada ya upinzani kuamua kujiita Ukombozi Alliance, Raburu anaamini siasa zimeondoka kwenye misingi ya itikadi na kuelekea katika misemo ya muda mfupi ya kisiasa. "Haya sasa ni maneno ya kampeni tu. Inaonekana watu wanatafuta jina litakalofaa wakati huo na kusaidia kushinda uchaguzi. Sioni falsafa iliyo nyuma yake," alisema. Raburu, ambaye anatoka Kaunti ya Kisumu lakini ameishi Tanzania kwa muda mrefu, anasema urafiki wake na Raila ulijengwa kutokana na mapenzi yao ya pamoja kwa historia ya ukombozi wa Afrika Mashariki na nafasi ya Tanzania katika harakati hizo. Anamkumbuka Raila kama mwanasiasa aliyependa sana historia ya Tanzania, urithi wa Nyerere na mchango wa nchi hiyo katika kupigania uhuru wa mataifa mbalimbali ya Afrika. Kifo cha Raila, anasema, kilimuumiza sana kiasi kwamba hadi leo hajafuta nambari yake ya simu. "Mara nyingi narejelea jumbe tulizowasiliana. Wakati mwingine ninapoona siasa za sasa na watu wakidai Baba aliwaambia jambo fulani, natamani kuchapisha baadhi ya jumbe zake kuthibitisha ukweli, lakini naambiwa ni mawasiliano ya kibinafsi," alisema. Kwa mujibu wa Raburu, si Azimio pekee linalopaswa kukumbukwa, bali pia mchango wa Raila katika siasa za Kenya. "Tunamsahau haraka sana. Hilo ndilo linaloniumiza zaidi," alisema. Aidha, alisisitiza kuwa Kenya inapaswa kuendelea kuimarisha uhusiano wake na Tanzania kwa kuwa nchi hizo mbili zimekuwa washirika wa karibu katika biashara, utalii na diplomasia kwa miaka mingi.
read moretaifaleo.nation.co.ke
@taifaleo Sun, 27 Sep 2026 03:55:14
Serikali inavyolipa mabilioni kutokana na blanda za maafisa wake
WALIPA ushuru nchini wanaendelea kubeba mzigo mkubwa wa kifedha kutokana na maamuzi ya serikali ambayo baadaye yanabainika kuwa yalikiuka sheria, yalitekelezwa vibaya au yalikiuka haki za raia. Uchunguzi wa kesi mbalimbali mahakamani unaonyesha kuwa serikali, kaunti, polisi na mashirika ya umma yameamriwa kulipa mabilioni ya pesa kama fidia, marupurupu, mishahara iliyocheleweshwa na mikataba iliyovunjwa. Kesi hizo zinahusu kukamatwa kwa watu kinyume cha sheria, mateso, mauaji ya kiholela, kufutwa kazi visivyo halali, migogoro ya ardhi, zabuni za umma na mikataba iliyokiukwa. Moja ya kesi zilizotikisa serikali ni ile ya kiongozi wa kampeni ya Nigeria, Nnamdi Kanu. Mahakama Kuu iliamua mwaka 2025 kuwa Kanu alitekwa nyara, kuwekwa kizuizini kwa siri na kuteswa kabla ya kupelekwa Nigeria. Serikali iliamriwa kumlipa Sh10 milioni kama fidia pamoja na gharama ya kesi. Katika kesi nyingine, Mahakama Kuu iliagiza polisi na Mwanasheria Mkuu kulipa Sh35.4 milioni kwa familia na waathiriwa 28 wa operesheni za polisi wakati wa maandamano ya Azimio mwaka 2023 katika maeneo ya Kisumu, Migori na Ahero. Mahakama ilibaini kuwa baadhi yao waliuawa, kujeruhiwa au kuteswa kinyume cha sheria. Mwanafunzi wa zamani wa Chuo Kikuu cha JKUAT, Allan Omondi, pia alitunukiwa Sh8 milioni baada ya mahakama kubaini kuwa polisi walimpiga na kumweka kizuizini kinyume cha sheria wakati wa machafuko ya wanafunzi mwaka 2019. Wiki hii, mtaalamu wa teknolojia ya habari Ndiang'ui Kinyagia alishinda fidia ya Sh5 milioni baada ya mahakama kuamua kuwa maafisa wa Idara ya Upelelezi wa Jinai walivamia nyumba yake huko Kinoo bila kibali cha mahakama na kutwaa mali yake kinyume cha sheria. Mbali na amri za mahakama, serikali imeanza kutekeleza mpango wa kufidia waathiriwa wa ukiukaji wa haki za binadamu wakati wa maandamano yaliyofanyika kati ya 2013 na 2025. Serikali tayari imetenga Sh2 bilioni kwa mpango huo ambao unahusisha fidia kwa waliouawa, waliojeruhiwa na wale waliokumbwa na ukiukaji wa haki zao. Seneti pia inapambana mahakamani kupinga agizo la kulipa aliyekuwa Naibu Rais Rigathi Gachagua Sh50 milioni baada ya mahakama kubaini kuwa baadhi ya haki zake za kikatiba zilikiukwa wakati wa mchakato wa kumbandua madarakani. Kesi nyingine kubwa zinahusisha ukiukaji wa haki za binadamu uliotokea katika miaka ya nyuma. Michael Rubia alitunukiwa Sh17 milioni baada ya kubainika kuwa alizuiliwa kinyume cha sheria na kuteswa katika utawala wa zamani. Serikali pia ililazimika kugharamia matibabu yake nchini Uingereza. Mahakama ya Juu pia iliidhinisha malipo ya Sh2.5 milioni kwa kila mmoja wa wafungwa sita wa kisiasa waliokamatwa mwaka 1992 wakati wa maandamano Freedom Corner. Ilibainika serikali ilikiuka haki zao kwa kuwa walikamatwa na kuteswa. Katika kesi ya maafisa wa zamani wa Jeshi la Anga walioathiriwa baada ya jaribio la mapinduzi la mwaka 1982, Mahakama ya Rufaa iliidhinisha malipo ya jumla ya Sh6.25 bilioni kwa maafisa 284 walioteswa, kufungwa na kufutwa kazi kwa njia isiyofaa. Serikali pia imebeba gharama kutokana na mauaji yanayohusishwa na polisi. Familia ya mwandishi wa habari wa Pakistan, Arshad Sharif, ilitunukiwa Sh10 milioni baada ya mahakama kuamua kuwa alipigwa risasi visivyo halali katika eneo la Kajiado mwaka 2022. Katika sekta ya ardhi, Mahakama ya Mazingira na Ardhi ilitunuku Johannes Akello Omboto Sh5 milioni baada ya ukuta wa mali yake kubomolewa na maafisa waliokuwa wakitekeleza shughuli za Shirika la Reli Kenya bila kufuata taratibu. Mashirika ya umma pia yamejikuta yakilipa mamilioni kutokana na kuvunja mikataba. Hazina ya Taifa ya Malipo ya Uzeeni (NSSF) iliamriwa kulipa zaidi ya Sh112 milioni kwa kampuni ya Micro-City Computers baada ya kujiondoa katika mkataba wa mfumo wa CCTV ikitaja ukosefu wa fedha. Aidha, Kituo cha Kimataifa cha Mikutano cha Kenyatta (KICC) kiliamriwa kulipa Sh39.9 milioni kwa mkandarasi baada ya kufuta zabuni ya mradi wa Sh799 milioni bila uwazi wa kutosha. Kesi hizi zinaonyesha jinsi maamuzi ya serikali yanavyoweza kuwa na gharama kubwa kwa walipa ushuru. Japo maafisa wanaohusika mara nyingi hawaathiriki binafsi, mzigo wa kulipa fidia na madeni hayo huishia kwa wananchi kupitia fedha za umma.
read morestandardmedia.co.ke
@standard Sun, 27 Sep 2026 03:30:00
Of William Ruto's big talk at UNGA with small action at home
Ruto used his address at the UNGA to strongly advocate for sweeping reforms to global governance and financial systems, particularly emphasising Africas exclusion from the UN Security Council.
read moretaifaleo.nation.co.ke
@taifaleo Sun, 27 Sep 2026 02:55:21
Vita vyazidi mrengo wa upinzani vinara waking'ang'ania vyama
UCHAGUZI Mkuu wa mwaka 2027 unapokaribia, ushindani wa kumng'oa Rais William Ruto unaonekana kugeuka kuwa vita vya ndani ya upinzani huku vinara wakuu wakisaka vyama vya kisiasa na majukwaa yatakayowawezesha kujiweka katika nafasi nzuri ya kuwania urais. Ingawa viongozi wa upinzani wanakubaliana kwamba serikali ya sasa inapaswa kubadilishwa kupitia kura, bado hawajakubaliana kuhusu nani anayefaa kupeperusha bendera ya muungano wao katika kinyang'anyiro hicho. Miongoni mwa wanaotajwa kuwania uongozi wa upinzani ni aliyekuwa Naibu Rais Rigathi Gachagua, kiongozi wa Wiper Kalonzo Musyoka, Martha Karua wa People's Liberation Party, Fred Matiang'i wa Jubilee, Eugene Wamalwa wa DAP-Kenya, Justin Muturi wa Democratic Party, Peter Munya wa PNU na Seneta wa Nairobi Edwin Sifuna. Kinachoibuka sasa ni ushindani wa kisiasa unaoonyesha kila mmoja wa viongozi hao akitaka kuwa na chama au jukwaa lake kabla ya mazungumzo ya kuunda muungano wa mwisho kufanyika. Huku Kalonzo akijaribu kuimarisha muungano wa Ukombozi Alliance, Sifuna kupitia vuguvugu la Linda Mwananchi anatafuta chombo chake cha kisiasa. Naye Gachagua anaendelea kujenga chama chake cha Democracy for Citizens Party (DCP) huku akiacha mlango wazi kwa mazungumzo na makundi mengine ya upinzani. Katibu Mkuu wa DCP Cleophas Malala amesema wazi kuwa chama hicho hakiko tayari kujiunga na Ukombozi Alliance kwa sasa. Badala yake, amependekeza DCP ishirikiane kwanza na Sifuna kabla ya kuanza mazungumzo na vyama vingine vya upinzani. Kauli hiyo imeonyesha kiwango cha kutoaminiana miongoni mwa viongozi wa upinzani, ambapo wengi wao wanaonekana kutaka kuhifadhi vyama vyao ili kuongeza uzito wao katika mazungumzo yatakayofuata. Wakati huo huo, Martha Karua na Fred Matiang'i wameendelea kusisitiza kwamba mgombea wa urais wa upinzani hafai kuteuliwa kupitia makubaliano ya viongozi wachache. Badala yake, wanataka kuwepo kwa mchakato ulio wazi, wa haki na unaokubalika kwa washirika wote. Kwa upande wake, Kalonzo ameonekana kuwa mstari wa mbele katika kuimarisha muundo wa upinzani. Baada ya kugeuza Azimio kuwa Ukombozi Alliance, amekuwa akifanya mikutano ya kisiasa katika maeneo yaliyokuwa ngome za aliyekuwa Waziri Mkuu Raila Odinga. Wikiendi hii Kalonzo, Muturi na Wamalwa wamekuwa wakifanya kampeni za pamoja Busia na Siaya. Lakini huku Kalonzo akiimarisha Ukombozi Alliance, kambi ya Sifuna imekuwa ikisaka njia yake ya kisiasa. Hata mvutano uliojitokeza kuhusu matumizi ya jina "Ukombozi" umeonyesha tofauti zinazozidi kujitokeza kati ya makundi hayo mawili. Washirika wa Sifuna sasa wanatazamia kutumia chama cha United Democratic Party (UDP), kilichowahi kuhusishwa na mwanasiasa marehemu Cyrus Jirongo, kama chombo chake cha kisiasa kuelekea uchaguzi wa 2027. Katika mazingira hayo, nafasi ya Gachagua imeendelea kuwa muhimu. Kiongozi huyo amekuwa akisisitiza kuwa yuko tayari kumuunga mkono mwanasiasa yeyote atakayeonyesha uwezo mkubwa wa kumshinda Rais Ruto, hata kama si yeye mwenyewe. Kauli hiyo imebadili kwa kiasi kikubwa mjadala wa kisiasa ndani ya upinzani. Badala ya kusisitiza kuwa lazima aongoze muungano huo, Gachagua amesema mgombea anapaswa kuamuliwa kwa kuzingatia nguvu za kisiasa na uungwaji mkono wa kitaifa. Hata hivyo, msimamo huo haujaondoa ushindani uliopo. Malala ameendelea kusukuma wazo la ushirikiano kati ya Mlima Kenya na eneo la Mulembe, akisema maeneo hayo yana kura za kutosha kuathiri matokeo ya uchaguzi wa urais. Baadhi ya viongozi kutoka Magharibi mwa Kenya, akiwemo Mbunge wa Bumula Jack Wamboka, wamependekeza Sifuna awe mgombea wa urais huku mgombea mwenza akitoka Mlima Kenya. Hata hivyo, pendekezo hilo linapingana na msimamo wa wafuasi wa Kalonzo ambao wanataka kiongozi huyo wa Wiper apewe tiketi ya urais huku Sifuna akichukua nafasi ya mgombea mwenza. Aidha, aliyekuwa Rais Uhuru Kenyatta amewahimiza wanachama wa Jubilee kuanza maandalizi ya uchaguzi wa 2027 mapema na kushirikiana na viongozi vijana ili kuunda muungano mpana wa kisiasa. Wachambuzi wa siasa wanasema changamoto kubwa inayokabili upinzani si kuwakutanisha viongozi wake, bali ni kupata utaratibu wa haki wa kumteua mgombea mmoja anayekubalika kwa wote. Wanasema historia ya siasa za Kenya imeonyesha mara nyingi kuwa miungano mingi huvunjika kutokana na mizozo kuhusu mgombea wa urais, mgombea mwenza na ugavi wa mamlaka. Kwa sasa, upinzani unaonekana kuunganishwa na lengo moja la kumng'oa Rais Ruto. Hata hivyo, ushindani wa ndani kuhusu vyama, miungano na nafasi za uongozi unaendelea kutishia umoja huo huku saa ya uchaguzi wa 2027 ikiendelea kuyoyoma.
read more
standardmedia.co.ke
@standard Sat, 26 Sep 2026 21:00:00
Ruto's UNGA message collides with reality at home
Ruto used his address at the UNGA to strongly advocate for sweeping reforms to global governance and financial systems, particularly emphasising Africas exclusion from the UN Security Council.
read more
Right Column Content