kenyanews.go.ke
@kna Fri, 07 Aug 2026 11:24:51
Mandera strengthens support for exclusive breastfeeding among mothers
Mandera County has emphasized its commitment in improving maternal and child health by promoting breastfeeding, with health officials calling for breastfeeding-friendly workplaces, stronger community support, and sustained public awareness to help mothers exclusively breastfeed their infants for the first six months. Speaking during this years World Breastfeeding Week celebrations, County Executive Committee Member (CECM) for Health Mumtaza...
read morekenyanews.go.ke
@kna Fri, 07 Aug 2026 11:45:33
Uasin Gishu strengthens preparedness against potential Ebola outbreak
The County Government of Uasin Gishu has stepped up its readiness against the Ebola Virus Disease (EVD) by convening a high-level micro-planning initiative. The one-day session was aimed at crafting a robust, county-specific strategy for the prevention, containment, and management of a potential outbreak. Bringing together senior health officials and development partners, the meeting was...
read morekenyanews.go.ke
@kna Fri, 07 Aug 2026 11:53:07
Honouring excellence in government communication; Dr. Mwaura's final reflections
As Dr. Isaac Mwaura concludes his tenure as Government Spokesperson after two years and 10 months in office, he has singled out Ministries, State Departments and Agencies that distinguished themselves through effective public communication and citizen engagement during his incumbency. Speaking as he handed over office, Dr. Mwaura observed that strategic communication has become an...
read morekahawatungu.com
@kahawatungu Fri, 07 Aug 2026 11:23:55
Ardie Savea Siblings: All About Julian Savea
Ardie Suemalo Savea is a New Zealand professional rugby union player known for his explosive athleticism, powerful ball-carrying, defensive intensity, and leadership as a loose forward. Born on 14 October 1993 in Wellington to Samoan parents Masina and Lina Savea, he grew up in a humble household in areas such as Berhampore and Island Bay. [...] The post Ardie Savea Siblings: All About Julian Savea appeared first on Kahawatungu.
read morekahawatungu.com
@kahawatungu Fri, 07 Aug 2026 11:28:56
Brodie Retallick Siblings: All About Brooke and Logan Retallick
Brodie Allan Retallick is a New Zealand professional rugby union player who plays as a lock. Born on 31 May 1991 in Rangiora, New Zealand, he grew up in Amberley in North Canterbury and attended Christchurch Boys' High School. He is known for his powerful presence in the second row combined with strong ball skills, [...] The post Brodie Retallick Siblings: All About Brooke and Logan Retallick appeared first on Kahawatungu.
read morekahawatungu.com
@kahawatungu Fri, 07 Aug 2026 11:55:25
Damian McKenzie Siblings: Getting to Know Marty McKenzie
Damian McKenzie is a New Zealand rugby union player who plays as a first five-eighth (fly-half) or fullback for the All Blacks, the Chiefs in Super Rugby Pacific, and Waikato in the National Provincial Championship. Born Damian Sinclair McKenzie on 20 April 1995 in Invercargill, he stands around 174–177 cm and weighs about 75–78 kg. [...] The post Damian McKenzie Siblings: Getting to Know Marty McKenzie appeared first on Kahawatungu.
read morekenyanews.go.ke
@kna Fri, 07 Aug 2026 10:19:46
Narok County swears in new Public Service Board CEO
Narok County has reaffirmed its commitment to strengthening healthcare services by accelerating the recruitment of health professionals following the swearing-in of Collins Saruni as the Chief Executive Officer (CEO) of the Narok County Public Service Board. Speaking during the ceremony held at the County Assembly, the Governor, Mr. Patrick Ntutu said the appointment comes at...
read morekenyanews.go.ke
@kna Fri, 07 Aug 2026 11:16:16
FIPS Africa trains Teso North farmers on climate-smart agriculture
Smallholder farmers in Teso North Sub-County are set to benefit from climate-smart agriculture training aimed at improving crop yields, enhancing food security and increasing household incomes amid growing challenges caused by climate change. For decades, many farmers in the region have struggled with declining soil fertility, shrinking land sizes, unpredictable weather patterns and limited adoption...
read morekahawatungu.com
@kahawatungu Fri, 07 Aug 2026 11:05:07
Former Auditor General official charged over alleged forged degree certificate
A former Deputy Director of Audit at the Office of the Auditor General, Hannah Wambui Mwaura, also known as Anna Wambui Mwaura, has been charged with allegedly using a forged university degree certificate to secure public employment. According to the Ethics and Anti-Corruption Commission (EACC), Mwaura was arrested on August 4, 2026, and booked at [...] The post Former Auditor General official charged over alleged forged degree certificate appeared first on Kahawatungu.
read moretaifaleo.nation.co.ke
@taifaleo Fri, 07 Aug 2026 02:55:35
Ruto afufua mbinu za Moi kujenga mtandao wa ushawishi mashinani kuelekea uchaguzi mkuu
RAIS William Ruto anaonekana kufufua baadhi ya mikakati iliyotumiwa na mlezi wake wa siasa hayati rais Daniel arap Moi ya kuimarisha utawala wa mashinani, baada ya kuwatambua rasmi wazee wa vijiji na kuwaingiza katika mfumo wa Utawala wa Serikali ya Kitaifa (NGAO). Hatua hiyo imezua mjadala mpya kuhusu iwapo serikali inalenga kuboresha utoaji wa huduma kwa wananchi au inajenga upya mtandao wenye ushawishi mkubwa wa kisiasa kuelekea uchaguzi mkuu wa 2027. Kwa miaka mingi, machifu, manaibu wao na makamishna wa mikoa walikuwa nguzo kuu ya serikali za Moi. Mbali na kusimamia usalama na utekelezaji wa sera za serikali, walitumiwa pia kuhamasisha wananchi kuunga mkono chama tawala cha Kanu. Lakini mfumo huo ulikosolewa vikali wakati wa harakati za kurejesha mfumo wa vyama vingi vya siasa miaka ya 1990, huku viongozi wa upinzani wakidai ulitumiwa kuwanyanyasa wakosoaji wa serikali na kuvuruga shughuli za kisiasa. Ingawa Katiba ya mwaka 2010 na ugatuzi ulipunguza mamlaka ya utawala huo, serikali zilizofuata ziliendelea kuuhifadhi kwa kuubadilisha na kuuita Utawala wa Serikali ya Kitaifa. Sasa, miaka 16 baadaye, Rais Ruto ameupanua zaidi kwa kuwaingiza rasmi wazee wa vijiji katika mfumo huo. Akizungumza katika Ikulu ya Nairobi mbele ya zaidi ya wazee wa vijiji 10,000 kutoka sehemu mbalimbali nchini, Rais alisema wazee 106,000 wameingizwa rasmi katika utawala wa mikoa. Alitangaza kuwa kila mmoja wao ataanza kupokea posho ya Sh3,000 kila mwezi, baada ya kuhudumu kwa miaka mingi bila malipo. Aidha, alisema serikali italipia bima yao ya afya kupitia Mamlaka ya Afya ya Jamii (SHA), kuwapatia simu za kisasa za kurahisisha kazi zao na kuongeza maafisa wa Polisi wa Utawala katika maeneo yao. Pia alimwagiza Waziri wa Fedha, Bw John Mbadi, kutenga fedha katika bajeti ya ziada ili serikali ilipie michango ya SHA kwa wazee hao, wake au waume wao pamoja na watoto wao kuanzia Januari 2027. Rais alisema lengo ni kuwapa wazee wa vijiji nafasi rasmi katika utawala wa serikali na kuimarisha ushirikiano wao na machifu, manaibu wa machifu na maafisa wengine wa serikali. Katibu wa Wizara ya Usalama wa Ndani, Dkt Raymond Omollo, alisema huo ni uamuzi wa kihistoria kwa sababu ni mara ya kwanza wazee wa vijiji kutambuliwa rasmi na kupewa malipo ya kila mwezi. Alisema hatua hiyo itaimarisha uongozi mashinani, kuongeza uwajibikaji na kuboresha utoaji wa huduma kwa wananchi. Hata hivyo, mkutano huo uligeuka wa kisiasa baada ya Kiongozi wa Wengi katika Bunge la Kitaifa, Bw Kimani Ichung'wah kuwataka wazee hao kumuunga mkono Rais Ruto katika uchaguzi wa 2027. "Mmengoja kutambuliwa kwa miaka mingi. Rais Ruto ametimiza ahadi hiyo. Mkumbukeni na wakati ukifika, muungeni pia," alisema Bw Ichung'wah. Gavana wa Mombasa, Bw Abdulswamad Nassir, pia alitaka Rais aungwe kwa muhula wa pili, akisema ametambua mchango wa wazee wa vijiji kwa kiwango ambacho hakijawahi kushuhudiwa. Mkuu wa Mawaziri, Bw Musalia Mudavadi, alisema serikali itaendelea kuwaunga mkono wazee hao ili kuimarisha usalama na huduma kwa wananchi, huku akieleza kuwa uongozi wa Rais Ruto umeifanya Kenya kuwa na ushawishi mkubwa zaidi barani Afrika. Lakini viongozi wa upinzani walikosoa mpango huo. Kiongozi wa chama cha DCP, Bw Rigathi Gachagua, alisema serikali imekuwa ikitoa ahadi nyingi ambazo hazijatekelezwa. "Aliahidi machifu vipakatalishi lakini mpaka leo hawajazipata. Sasa anawaahidi wazee wa vijiji simu za kisasa. Kwa nini wamwamini?" alihoji. Pia alisema baadhi ya wazee wa vijiji wamemweleza kuwa posho ya Sh3,000 haitoshi kukabiliana na gharama ya maisha. Wachambuzi wa siasa wanasema hatua ya serikali kuimarisha mtandao wa utawala mashinani inaweza kuboresha huduma kwa wananchi, lakini pia inaweza kupatia utawala huo uzito mkubwa wa kisiasa huku uchaguzi mkuu wa 2027 ukikaribia.
read moretaifaleo.nation.co.ke
@taifaleo Fri, 07 Aug 2026 03:55:40
Jinsi ya kusafisha korodani na makosa yanayofanywa na wanaume
WANAUME wengi hawazingatii sana jinsi wanavyosafisha sehemu zao za siri. Wengi huamini kwamba kuoga kila siku kunatosha, lakini madaktari wa mfumo wa mkojo wanasema si kila wakati. Kutumia sabuni kali, kukaa muda mrefu na chupi zenye jasho au kupuuza usafi wa sehemu za siri kunaweza kusababisha mwasho, fangasi, harufu mbaya na matatizo mengine yanayoweza kuzuiliwa. Daktari mtaalamu wa mfumo wa mkojo, Dkt Victor Albert Okoth, anasema usafi wa korodani ni sehemu muhimu ya afya ya uzazi wa mwanaume. "Usafi mzuri ni kusafisha sehemu hizo bila kupita kiasi. Ngozi ya sehemu za siri ni nyepesi na kuisugua sana kunaweza kusababisha majeraha na mwasho," anasema. Anashauri wanaume waoge sehemu za siri angalau mara moja kila siku kwa kutumia maji ya uvuguvugu. Wakati wa kuoga, mwanaume anapaswa kuosha uume, korodani, kinena na eneo lililo kati ya korodani na njia ya haja kubwa. Kwa wanaume ambao hawajatahiriwa, anashauri wavute govi nyuma, waoshe sehemu iliyo chini yake vizuri, wasuuze kwa maji kisha warudishe govi mahali pake. "Hakuna haja ya kusugua korodani kwa nguvu. Tumia mikono. Kusudi ni kuondoa uchafu, si kuua kila kimelea," anasema. Dkt Okoth anaongeza kuwa wanaume wanaofanya mazoezi mara kwa mara, wanaofanya kazi nje au wanaokaa katika mazingira yenye joto wanapaswa kuoga tena baada ya kutoa jasho. Anasema jasho hutengeneza mazingira yenye unyevunyevu yanayochochea ukuaji wa fangasi na bakteria. "Hali ya hewa ya Kenya huwa na joto katika maeneo mengi. Kuoga baada ya mazoezi na kubadilisha chupi yenye jasho ni tabia muhimu ya kujikinga na maambukizi," anasema. Hata hivyo, anaonya kuwa kuosha sehemu hizo mara nyingi kupita kiasi kunaweza kuharibu kinga ya ngozi na kusababisha ukavu, mwasho na uvimbe. Dkt Okoth anashauri matumizi ya maji pekee au sabuni laini isiyo na manukato makali. Anasema wanaume wengi huamini sabuni zenye povu nyingi au harufu kali husafisha vizuri zaidi, jambo ambalo si kweli. Bidhaa kama dawa za kuondoa harufu vinaweza kusababisha mwasho isipokuwa kwa ushauri wa daktari. Baada ya kuoga, sehemu za siri zinapaswa kukaushwa vizuri kwa taulo safi. Anasema unyevunyevu unaobaki kwenye ngozi huchochea ukuaji wa fangasi. Kwa wanaume ambao hawajatahiriwa, sehemu iliyo chini ya govi inapaswa kukaushwa vizuri kabla ya kuirudisha. Pia anashauri wanaume kuvaa chupi zinazopitisha hewa na kuzibadilisha kila siku au mara moja zinapolowa na jasho. Dkt Okoth anasema makosa yanayofanywa mara nyingi ni kutosafisha chini ya govi, kutumia sabuni kali au manukato kwenye sehemu za siri, kuvaa chupi yenye jasho kwa muda mrefu na kunyoa nywele za sehemu za siri kwa ukali kiasi cha kujeruhi ngozi. Anasema kosa kubwa zaidi ni kudhani kila tatizo la sehemu za siri husababishwa na uchafu. "Harufu, vipele, uvimbe au usaha si lazima vitokane na ukosefu wa usafi. Magonjwa ya zinaa kama kisonono huenezwa kupitia ngono na yanahitaji uchunguzi na matibabu ya kitaalamu," anasema.
read moretaifaleo.nation.co.ke
@taifaleo Fri, 07 Aug 2026 04:55:52
Linda Mwananchi yalenga ngome za Raila ambazo ODM inapambana kuzihifadhi kwa ajili ya Ruto
BAADA ya kufanya mikutano iliyofanikiwa katika kaunti za Bungoma na Trans Nzoia wiki mbili zilizopita, viongozi wa vuguvugu la Linda Mwananchi sasa wamehamishia kampeni zao katika ngome za kisiasa za aliyekuwa kinara wa ODM, Raila Odinga, wakilenga kuimarisha ushawishi wao huku wakipanua mtandao wao nchini. Vuguvugu hilo linaloongozwa na Seneta wa Nairobi Edwin Sifuna, Gavana wa Siaya James Orengo, Mbunge wa Embakasi Mashariki Babu Owino na Seneta wa Vihiga Godfrey Osotsi, linatarajia kufanya mikutano Busia Ijumaa kabla ya kuelekea Kakamega Jumamosi na Jumapili. Viongozi hao wananuia kuvutia wafuasi wa ODM katika eneo la Magharibi huku chama hicho kikijitahidi kulinda ngome zake za jadi. Gavana wa Trans Nzoia George Natembeya, ambaye ameahidi kuunga mkono azma ya Bw Sifuna ya kuwania urais mwaka 2027, anatarajiwa kuwa mstari wa mbele katika juhudi za kuunganisha kura za jamii ya Mulembe kabla ya kampeni hizo kusambazwa kote nchini. Ziara ya Kakamega pia inalenga ngome ya viongozi wanaounga mkono Rais William Ruto akiwemo Waziri wa Vyama vya Ushirika Wycliffe Oparanya, Gavana Fernandes Barasa, Naibu Gavana Ayub Savula pamoja na zaidi ya wabunge wanane wanaounga mkono serikali jumuishi. Ziara hiyo inafanyika wiki chache baada ya Bw Oparanya kufanya mkutano Malava ambapo alipendekezwa kuwa mgombea mwenza wa Rais Ruto na kuahidi kuongoza juhudi za kuunganisha eneo la Magharibi kumuunga mkono Rais huku akiimarisha ODM. Mnamo Agosti 16, msafara wa Linda Mwananchi utaelekea Homa Bay, mojawapo ya ngome kuu za ODM, ukiongozwa na Gavana Orengo. Hii itakuwa mara ya pili kwa kundi hilo kuingia eneo la Luo Nyanza baada ya kufanya mkutano Kisumu. Bw Orengo pia analenga kuimarisha nafasi yake kama msemaji wa kisiasa wa jamii ya Waluo kupitia mikutano Homa Bay, Kisumu na Siaya, huku mipango ikisukwa kupeleka kampeni hizo Migori. Hata hivyo, maandalizi ya mkutano wa Homa Bay yamekumbwa na misukosuko baada ya kuripotiwa visa vya vurugu. Mratibu wa muda wa Linda Mwananchi katika eneo hilo, Samuel Nyauke, alishambuliwa na kundi la vijana waliomshutumu kwa kupuuza uongozi wa kisiasa wa eneo hilo. Mali iliharibiwa baada ya mawe kurushwa katika ofisi yake, huku vijana sita wakikamatwa na baadaye kuachiliwa. 'Kwa wanaotumia vurugu kulinda maeneo yao ya kisiasa, Kenya ni ya Wakenya wote. Hakuna vitisho vitakavyotuzuia. Tutakuwa Homa Bay kama ilivyopangwa,' alisema Bw Orengo. Kwa upande wake, Mwenyekiti wa Taifa wa ODM ambaye pia ni Gavana wa Homa Bay, Gladys Wanga, aliwataka wakazi kudumisha amani na kuruhusu kila chama kufanya siasa kwa uhuru. 'ODM ilipigania uhuru wa kila Mkenya. Kila mtu ana haki ya kufika sehemu yoyote ya nchi na kuuza sera zake. Wanaotaka kuja Homa Bay wanakaribishwa,' alisema Bi Wanga. Aliwahimiza vijana kutoruhusu kutumiwa kuzua vurugu za kisiasa, akisisitiza kuwa tofauti za kisiasa hazipaswi kuvuruga amani. Bi Wanga alisisitiza kuwa Homa Bay bado ni ngome ya ODM, huku akifichua kuwa chama hicho kina mpango wa kuongeza wanachama wake na kuimarisha mtandao wake kuelekea uchaguzi mkuu wa mwaka 2027. Pia alithibitisha kuwa ODM itaendelea kushirikiana na serikali jumuishi na iko tayari kuanza mazungumzo na UDA kuhusu ushirikiano wa kisiasa kabla ya uchaguzi ujao. 'ODM inaamini katika ushirikishaji wa wote na kuheshimiana kati ya jamii mbalimbali. Tuko tayari kwa uchaguzi wa 2027 na hatuna hofu ya kukabiliana na yeyote,' alisema.
read moretaifaleo.nation.co.ke
@taifaleo Fri, 07 Aug 2026 05:55:27
Wanamazingira wajaa hofu baada ya kunguru hatari kutoka India kutua jijini
KUNGURU wavamizi kutoka India, wanaojulikana kwa kuharibu mazingira na kuangamiza ndege wa asili, wameonekana kwa mara ya kwanza jijini Nairobi, hali iliyozua hofu miongoni mwa wataalamu wa uhifadhi wa mazingira. Ndege hao walionekana awali katika Soko la Burma na mfanyabiashara mmoja aliyewaona akawafukuza bila kujua hatari wanayoweza kusababisha. Hata hivyo, picha yao ilipofikia wataalamu wa uhifadhi, ilithibitisha hofu ambayo wamekuwa nayo kwa miaka mingi. Kunguru hao, wanaojulikana kama Indian house crow, wamekuwa wakisambaa kutoka ukanda wa Pwani na sasa wameingia Nairobi, zaidi ya kilomita 400 kutoka Mombasa. Kwa miaka mingi, wengi walidhani tatizo hilo lilikuwa la Mombasa pekee. Historia inaonyesha kuwa ndege hao waliletwa Zanzibar miaka ya 1890 kusaidia kusafisha taka za chakula bandarini. Walipoongezeka, walivuka hadi Mombasa mwishoni mwa miaka ya 1940 na kuenea haraka katika ukanda wa Pwani kutoka Diani hadi Lamu. Mtafiti wa Makavazi ya Kitaifa ya Kenya, Bw John Musina, alisema kuongezeka kwa idadi yao kuliwaruhusu kusonga kuelekea maeneo ya bara. "Wamekuwa wakifuata miundombinu kama barabara. Walivuka eneo Tsavo, wakafika Makindu na sasa wameingia Nairobi,' alisema. Alisema kunguru hao ni miongoni mwa viumbe hatari zaidi kwa sababu hushindana na ndege wa asili kwa makazi na chakula huku wakivamia viota vyao na kula mayai pamoja na vifaranga. "Wanazaana kwa kasi kubwa kuliko ndege wa hapa, hivyo kuwafanya kupungua," alisema. Kwa mujibu wa Bw Musina, taka zinazotupwa ovyo katika majaa zimekuwa chanzo kikubwa cha chakula kinachowafanya kuongezeka kwa kasi. "Majaa yanawapa chakula kingi. Hiyo huwafanya wazaane kuliko ilivyo kawaida. Ukifika Mombasa utaona jinsi walivyo waharibifu," alisema. Wataalamu sasa wana hofu kuwa iwapo kunguru hao wataenea Nairobi, wataathiri ndege wanaopatikana katika Hifadhi ya Taifa ya Nairobi, ambayo ni miongoni mwa hifadhi chache duniani zilizo ndani ya jiji kuu. Pia kuna wasiwasi kuwa idadi yao inaweza kuongeza hatari ya ndege kugongana na ndege za abiria katika Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Jomo Kenyatta (JKIA) na Uwanja wa Wilson. Kwa sasa, Makavazi ya Kitaifa ya Kenya kwa ushirikiano na Huduma ya Wanyamapori Kenya (KWS) zimeanza kufanya uchunguzi kubaini idadi ya ndege hao na maeneo waliyotua. Hadi sasa wameonekana katika eneo la Shauri Moyo na Soko la Burma pekee.Musina alisema hatua za mapema zinaweza kuzuia kuenea kwao. "Tunataka kutumia mbinu zilizofanikiwa Mombasa ili kudhibiti idadi yao kabla hawajaongezeka Nairobi," alisema. Kenya pia inachunguza mbinu zilizotumiwa nchini Afrika Kusini na Sri Lanka kudhibiti ndege hao. Hata hivyo, Bw Musina alionya kuwa juhudi hizo haziwezi kufanikiwa bila ushirikiano wa nchi jirani. "Tukiwadhibiti hapa lakini wasidhibitiwe Tanzania, watarejea tena. Lazima tushirikiane kikanda," alisema.
read moretaifaleo.nation.co.ke
@taifaleo Fri, 07 Aug 2026 06:30:13
Aliacha kazi ya udaktari serikalini, sasa analenga kubadilisha sekta ya afya
MIAKA kadhaa iliyopita, Dkt Godfrey Macharia Kiruhi alipokuwa akifanya kazi katika hospitali ya umma, alikumbana kila siku na changamoto kadhaa. Wagonjwa walikuwa wengi, lakini madaktari na wauguzi walikuwa wachache. Aligundua kuwa uhaba wa wataalamu wa afya ulikuwa ukisababisha msongamano mkubwa hospitalini huku wagonjwa wengi wakikosa huduma wanazohitaji kwa wakati ufaao. Kutokana na hali hiyo, Dkt Kiruhi aliamua kuacha ajira serikalini na kuanzisha zahanati ndogo ya kibinafsi ili kuwahudumia wakazi wa eneo lake. Kadiri mahitaji ya huduma za afya yalivyoongezeka, zahanati hiyo ilikua na hatimaye ikabadilika kuwa Hospitali ya Outspan, mojawapo ya hospitali zinazotambulika zaidi mjini Nyeri. Hata hivyo, ukuaji wa hospitali haukuondoa changamoto zote. Ingawa wahitimu wapya wa tiba walikuwa na maarifa ya kitaaluma, wengi wao walikosa huruma na uelewa wa mahitaji ya kihisia ya wagonjwa. Dkt Kiruhi alitambua kuwa mageuzi ya sekta ya afya yasingewezekana bila kubadilisha mfumo wa mafunzo ya wataalamu wa tiba. Mwaka wa 2009, alishirikiana na wadau wengine kuanzisha Chuo cha Tiba cha Outspan. [caption id="attachment_190893" align="alignnone" width="1500"] Hospitali ya Outspan iliyoanzishwa mnamo 2009. Kwa sasa hospitali hiyo imetoa fursa za ajira kwa wengi na kutoa matibabu kwa jamii. PICHA|MAKTABA[/caption] Mbali na masomo ya uuguzi na tiba, wanafunzi walilazimika kusoma saikolojia ili kuelewa hisia za wagonjwa, stadi za kidijitali za kutumia teknolojia za kisasa hospitalini pamoja na maadili ya kazi. Mwanzoni mwa mwaka huu, taasisi hiyo ilipata kibali cha muda kutoka Tume ya Elimu ya Vyuo Vikuu (CUE) na kupandishwa hadhi kuwa Chuo Kikuu cha Outspan Global. Makamu Mkuu wa chuo hicho, Profesa Paul Mungai Mbugua, anasema mahitaji ya kozi za afya yameongezeka kwa kiwango kikubwa. Mafunzo ya vitendo kwa wanafunzi yanafanyika katika Hospitali ya Rufaa na Mafunzo ya Outspan iliyoko Nyeri. Chuo hicho pia kinawekeza katika huduma za afya ya akili, eneo ambalo bado halijapewa uzito unaostahili nchini. Naibu Makamu Mkuu anayeshughulikia mipango, utawala na fedha, Bw David Macharia, anasema wahitimu wa saikolojia kutoka chuo hicho hupata ajira kwa urahisi, ingawa bado jamii nyingi hazitambui umuhimu wa afya ya akili. Kupitia Kituo cha Serenity kilichopo Nyeri, chuo hicho huendesha kampeni za uhamasishaji kuhusu matatizo ya akili na kuwapa wanafunzi nafasi ya kujifunza namna ya kuwasaidia waathiriwa wa uraibu wa dawa za kulevya na msongo wa mawazo. Pamoja na mafanikio hayo, taasisi hiyo inakabiliwa na changamoto kadhaa, ikiwemo uhaba wa madaktari bingwa katika nyanja kama saratani, magonjwa ya moyo na afya ya akili. Naibu Makamu Mkuu wa masuala ya kitaaluma, Dkt Lydia Muthoni, anasema chuo hicho kimejenga ushirikiano na vyuo vikuu vya kimataifa ili kuwapa wanafunzi nafasi ya kunufaika na utaalamu wa kimataifa. Kwa sasa, chuo hicho kina wanafunzi 1,500 na kina ndoto ya kupanua huduma zake kote nchini na baadaye katika ukanda wa Afrika Mashariki. "Kila mwaka Wakenya wengi husafiri kwenda India kutafuta matibabu. Tunataka kubadilisha hali hiyo kwa kuimarisha huduma za afya hapa nyumbani ili wagonjwa kutoka mataifa mengine waanze kuja Kenya kutafuta matibabu," Bw Macharia aliambia Taifa Dijitali.
read moretaifaleo.nation.co.ke
@taifaleo Fri, 07 Aug 2026 06:55:32
Makazi ya gavana Turkana yafyonza Sh300 milioni na bado hayajakamilika
ZAIDI ya miaka 10 tangu ujenzi wake uanze na karibu Sh300 milioni za walipa ushuru kutumika, makazi rasmi ya Gavana wa Turkana bado hayajakamilika huku mkandarasi wa pili akiondoka kwenye mradi huo. Kutokana na hali hiyo, gavana wa kaunti hiyo anaendelea kuishi katika makazi yake binafsi huku mradi uliotarajiwa kuwa moja ya mikubwa ya kaunti ukibaki kuwa ndoto. Ujenzi wa makazi hayo ulianzishwa mwaka wa 2015 wakati wa utawala wa gavana wa kwanza wa Turkana, Josphat Nanok. Hata hivyo, mradi huo umecheleweshwa mara kwa mara baada ya kampuni ya Landmark Holdings Limited, iliyopewa kandarasi mwaka wa fedha wa 2019/2020, kusitisha kazi ikidai haijalipwa fedha zake kwa wakati. Afisa Mkuu wa Idara ya Ujenzi wa Kaunti ya Turkana, Winston Ebei, alisema serikali ya kaunti imeanza rasmi mchakato wa kuvunja mkataba na kampuni hiyo baada ya kuomba kujiondoa kwenye mradi. "Kwa kushirikiana na Ofisi ya Gavana na Timu ya Utekelezaji wa Miradi ya Kaunti, tulikagua eneo la ujenzi kubaini kazi iliyokamilika na ile ambayo bado haijafanywa," alisema. Kulingana na rekodi zilizowasilishwa mbele ya Kamati ya Seneti ya Hesabu za Serikali za Kaunti, mkandarasi wa kwanza alilipwa Sh206 milioni kwa kazi ya msingi na sehemu ya majengo. Baadaye mkandarasi mwingine alipewa kandarasi ya Sh90.5 milioni kukamilisha kazi iliyobaki. Hata hivyo, naye alisimamisha ujenzi akidai malipo ya Sh28 milioni ambayo hayakuwa yametolewa. Mwaka wa 2023, Kamati ya Seneti ya Hesabu za Serikali za Kaunti ilipotembelea eneo hilo, ilieleza wasiwasi kuhusu kiwango kikubwa cha fedha kilichotumika ikilinganishwa na kazi iliyofanywa.
read moretaifaleo.nation.co.ke
@taifaleo Fri, 07 Aug 2026 07:55:34
Wakulima wa mahindi wazongwa na madeni kutokana na mavuno duni msimu huu
MAMIA ya wakulima wa mahindi katika Bonde la Ufa wanakabiliwa na mzigo mkubwa wa madeni baada ya ukame, uhaba wa mbolea na mashambulizi ya viwavi jeshi kuharibu mazao yao. Hii inaweza kufanya wakulima wengi kupoteza mashamba yao yakipigwa mnada na madalali. Kwa miaka mingi, wakulima wamekuwa wakitegemea mikopo kutoka taasisi za kifedha kufadhili kilimo wakiamini mavuno mazuri yatawasaidia kulipa madeni na kujiandaa kwa msimu unaofuata. Lakini msimu huu hali imebadilika. Mahindi katika eneo la Kaskazini mwa Bonde la Ufa yamekauka kabla ya kukomaa, jambo ambalo limefanya wakulima kuhofia kushindwa kulipa mikopo waliyochukua kutoka Shirika la Fedha za Kilimo (AFC), Benki ya KCB na Equity Bank. Hofu sasa ni kuwa baadhi yao wanaweza kupokonywa mashamba na mali nyingine ikiwa watashindwa kulipa madeni yao. Bw Samuel Macharia wa Moi's Bridge, Kaunti ya Uasin Gishu, alisema anahangaika kutafuta namna ya kulipa mkopo wa Sh1.5 milioni aliouchukua kutoka KCB kufadhili kilimo katika shamba lake la mahindi la ekari 70. Alisema kila mwaka amekuwa akikopa, kuvuna na kulipa mkopo bila matatizo. Hata hivyo, ukame wa msimu huu umeharibu mazao wakati muhimu wa ukuaji. "Kwa kawaida huwa nakopa kila mwaka na kulipa baada ya kuuza mahindi. Lakini mwaka huu mavuno yatakuwa mabaya sana na sijui nitapata wapi fedha za kulipa deni," alisema. Alikuwa akitarajia kuvuna zaidi ya magunia 1,500 ya mahindi na kupata zaidi ya Sh6 milioni. Fedha hizo zingelipa mkopo na kugharimia msimu mwingine wa kilimo. Tatizo lake limeongezeka baada ya mkewe pia kuchukua mkopo wa Sh1.2 milioni kutoka Equity Bank kununua tinga tinga. "Tuliamini tungelipa madeni hayo kwa mapato kutoka mavuno. Lakini ukame na magonjwa ya mazao yameharibu kila kitu," alisema. Katika eneo la Ziwa, mkulima Michael Kosgei alisema huenda akashindwa kulipa mkopo wa Sh500,000 kutoka AFC baada ya mahindi yake ya ekari 10 kunyauka. "Sitarajii kupata mavuno ya kutosha, hata kwa matumizi ya nyumbani. Hilo lina maana nitapata ugumu mkubwa kulipa mkopo," alisema. Kwa kawaida yeye huvuna kati ya magunia 25 na 30 kwa ekari lakini mwaka huu anatarajia mavuno duni sana. Alisema wataalamu kutoka Wizara ya Kilimo walitembelea shamba lake kutathmini kiwango cha uharibifu na kukadiria mavuno yanayotarajiwa. Wakulima wengine wanasema serikali inapaswa kuingilia kati ili kuzuia taasisi za kifedha kupiga mnada mashamba yao. "Serikali inafaa kuwakinga wakulima dhidi ya kupoteza mashamba yao kutokana na hasara iliyosababishwa na ukame," alisema Amos Kipchirchir wa Moiben. Wakulima wengi Kaskazini mwa Bonde la Ufa hutegemea mikopo kununua mbegu bora, mbolea na kugharimia shughuli nyingine za kilimo. Hata hivyo, mgogoro wa sasa umeonyesha umuhimu wa kuimarisha ufadhili wa sekta ya kilimo. Wanamtaka Rais William Ruto kutimiza ahadi yake ya kuongezea AFC pesa kutoka Sh5 bilioni hadi Sh20 bilioni kila mwaka na kupunguza riba ya mikopo. "Kuna mengi yanayohitajika zaidi ya mbolea ya bei nafuu. Wakulima wanahitaji mikopo ya kutosha na mabohari bora ya kuhifadhi mazao," alisema Isaac Kosgei wa Sergoit. Mkurugenzi Mkuu wa AFC George Kubai alisema mahitaji ya mikopo ni makubwa kuliko fedha zinazopatikana. Alisema shirika hupokea maombi ya mikopo ya thamani ya zaidi ya Sh15 bilioni kila mwaka lakini linaweza kutoa takriban Sh4 bilioni pekee.
read moreRight Column Content