taifaleo.nation.co.ke
@taifaleo Thu, 30 Jul 2026 02:55:56
Bunge lakaribia kupatia NTSA nguvu kudhibiti nauli za matatu
BUNGE linakaribia kupitisha mswada utakaopatia Mamlaka ya Kitaifa ya Uchukuzi na Usalama Barabarani (NTSA) mamlaka ya kudhibiti na kuidhinisha nauli zinazotozwa na magari ya uchukuzi wa umma nchini. Mswada huo wa Marekebisho ya Sheria ya NTSA wa mwaka 2023, unaodhaminiwa na Mbunge wa Kimilili Didmus Barasa, unalenga kurekebisha Sheria ya NTSA ya mwaka 2012 ili kuweka mwongozo wa kupanga na kudhibiti nauli zinazolipwa na abiria wa magari ya uchukuzi wa umma. Iwapo utapitishwa, utamaliza uhuru ambao wamiliki wa matatu wamekuwa nao kwa miaka mingi wa kupanga na kubadilisha nauli watakavyo. Kwa sasa, nauli huamuliwa na nguvu za soko, jambo ambalo limekuwa likisababisha ongezeko la bei bila utaratibu maalumu. Mswada huo unapendekeza NTSA iwe na mamlaka ya kuidhinisha nauli zinazotozwa na magari ya uchukuzi wa umma na kuwapa abiria njia rasmi ya kuwasilisha malalamiko dhidi ya wanaotoza nauli kupita kiasi. Kenya itajiunga na nchi kama Ghana, Rwanda, Tanzania, Cameroon, Ivory Coast, Fiji na Ujerumani ambazo serikali hudhibiti kiwango cha chini cha nauli za usafiri wa umma. Wakati wa mjadala wa mswada huo, wabunge wengi waliunga mkono pendekezo hilo wakisema ni wakati wa kuleta utaratibu katika sekta ya matatu na kukomesha unyonyaji wa abiria kupitia nauli zisizotabirika. Bw Barasa alisema haiwezekani Kenya kuendelea kuwa nchi ambayo nauli hubadilishwa kulingana na hali ya hewa au idadi ya abiria waliopo katika vituo. "Hatuwezi kuwa na nchi ambayo leo ubao unaonyesha nauli ya Sh300, halafu mvua ikinyesha unawekwa mwingine unaosomeka Sh500. Hatuwezi kuwaacha Wakenya mikononi mwa magenge ya matatu," alisema. Aliongeza kuwa kama serikali inavyodhibiti bei ya miwa, mafuta na bidhaa nyingine muhimu, pia inapaswa kuwalinda wananchi dhidi ya sekta ya uchukuzi. "Mkenya anapotoka nyumbani akiwa na Sh100 ya nauli hajui atatozwa kiasi gani jioni. Mswada huu utaleta usawa na kuwasaidia wananchi kupanga matumizi yao," alisema. Mbunge wa Kesses Julius Ruto alisema kudhibiti sekta ya uchukuzi ni suala la maslahi ya umma ambalo Bunge haliwezi kulipuuza. Kwa upande wake, Mbunge wa Tigania West John Mutunga alisema imekuwa kawaida nauli kupanda bei ya mafuta inapoongezeka lakini zinakosa kushuka mafuta yanapopungua. "Hatuwezi kuruhusu matatu kubadilisha nauli watakavyo. Lazima kuwe na mfumo wa kupitia upya nauli kulingana na hali halisi," alisema. Mbunge wa Dagoretti North Beatrice Elachi alisema kizazi kijacho kinastahili mfumo wa uchukuzi ulio na utaratibu. "Lazima tuweke sheria zitakazoongoza sekta hii hata kama wahudumu wa matatu ni wapiga kura wetu. Tunahitaji mfumo wenye nidhamu," alisema. Pia alipendekeza kanuni hizo ziwahusu makanga wanaowanyanyasa abiria. Mbunge Maalum Sabina Chege alisema ni wajibu wa Bunge kuwalinda watumiaji wa huduma za uchukuzi dhidi ya kutozwa nauli kiholela. Hata hivyo, mswada huo umepingwa na Kamati ya Bunge ya Uchukuzi na pia aliyekuwa Waziri wa Uchukuzi Kipchumba Murkomen. Murkomen aliambia kamati ya Bunge mwaka 2023 kuwa kabla ya serikali kuanza kudhibiti nauli, lazima ifanye utafiti wa kina na mashauriano na wadau wote ili kubaini iwapo mfumo huo unaweza kutekelezwa bila kukiuka sheria na mikataba ya kimataifa. Mwaka 2018, Bunge lilikataa pendekezo kama hilo la Wizara ya Uchukuzi la kumpa Waziri mamlaka ya kudhibiti nauli za matatu. Pia Chama cha Wamiliki wa Matatu kilipinga pendekezo hilo mwaka 2020.
read moretaifaleo.nation.co.ke
@taifaleo Thu, 30 Jul 2026 03:55:47
Jinsi kuvuliwa mamlaka Seneti kwa Sifuna na Osotsi kunawapunguzia malipo kwa Sh240,000
MABADILIKO kwenye kamati za Seneti yamemvua Seneta wa Nairobi Edwin Sifuna na mwenzake wa Vihiga Godfrey Osotsi baadhi ya nyadhifa zenye ushawishi mkubwa bungeni, hatua inayopunguza ushawishi wao wa kusimamia matumizi ya fedha za umma na kupunguza marupurupu yao kwa hadi Sh240,000 kwa mwezi. Mabadiliko hayo yaliyoidhinishwa Jumanne iliyopita yalimuondoa Bw Osotsi kama mwenyekiti wa Kamati ya Seneti ya Uwekezaji wa Kaunti na Hazina Maalum, wadhifa aliokuwa ameshikilia kwa miaka minne. Sasa atahudumu kama mwanachama wa kawaida wa Kamati ya Biashara, Ustawi wa Viwanda na Utalii. Kwa upande mwingine, Bw Sifuna, ambaye amekuwa mmoja wa wakosoaji wakuu wa utawala wa Rais William Ruto ndani ya Seneti, aliondolewa kutoka Kamati ya Hesabu za Serikali za Kaunti (CPAC) na kuhamishiwa Kamati ya Kilimo, Mifugo na Uvuvi. Hatua hiyo imejiri siku chache baada ya kuvuliwa wadhifa wake wa Naibu Kiranja wa Wachache katika Seneti. Mbali na athari za kisiasa, mabadiliko hayo pia yanagusa maslahi ya kifedha ya wawili hao. Akiwa mwenyekiti wa kamati, Bw Osotsi alikuwa akipokea posho ya Sh15,000 kwa kila kikao cha kamati, kiwango ambacho kilikuwa kinaweza kufikia Sh240,000 kwa mwezi, mbali na mshahara na marupurupu mengine ya ubunge. Sasa, akiwa mwanachama wa kawaida wa kamati marupurupu yake yatashuka hadi Sh7,500 kwa kikao, huku kiwango cha juu kwa mwezi kikibaki Sh120,000. Pia atapoteza baadhi ya manufaa yanayotokana na kuongoza kamati yenye jukumu la kusimamia matumizi ya fedha za umma. Maseneta pia hulipwa gharama za safari moja ya kwenda na kurudi kutoka Bunge hadi kaunti wanazowakilisha kila wiki kwa kiwango kilichoidhinishwa na Tume ya Mishahara na Marupurupu (SRC), kulingana na umbali kutoka Nairobi. Hata hivyo, wanaohudumu katika kamati zenye majukumu makubwa ya usimamizi hupata nafasi nyingi zaidi za safari za kikazi, ukaguzi wa miradi na shughuli nyingine za uangalizi. Kwa kuondolewa katika kamati hizo muhimu, ushawishi wa Bw Sifuna na Bw Osotsi katika masuala ya uwajibikaji wa serikali za kaunti unatarajiwa kupungua. Kwa miaka minne, Bw Osotsi aliongoza moja ya kamati zenye nguvu zaidi Seneti, iliyokuwa ikichunguza matumizi ya fedha katika mashirika ya kaunti, kampuni za maji, hazina maalum na taasisi nyingine zinazotumia mabilioni ya fedha za umma. Kamati hiyo mara kwa mara huwaita magavana, maafisa wakuu wa kaunti na maafisa wa uhasibu kujibu hoja za ukaguzi zilizotolewa na Mkaguzi Mkuu wa Hesabu za Serikali. Kama mwenyekiti, Bw Osotsi alikuwa akiongoza shughuli za kamati, kuelekeza uchunguzi na kuidhinisha ripoti ambazo mara nyingi zilikuwa msingi wa mapendekezo ya Seneti kuhusu ufisadi, matumizi mabaya ya fedha na urejeshaji wa pesa za umma. Akizungumza katika kikao cha Seneti Alhamisi, Bw Osotsi alishutumu uongozi wa ODM kwa kile alichokiita mienendo ya kidikteta. "Ikiwa kuna mtu anataka kumwondoa mwanachama katika kamati yoyote ya Bunge, afuate utaratibu wa kuwasilisha hoja rasmi badala ya kuwatisha wabunge kutia saini ombi la kumuondoa mwanachama ambalo sasa linasambazwa," alisema. Nafasi yake sasa imechukuliwa na Seneta wa Taita Taveta Johnnes Mwaruma, ambaye amehamishwa kutoka Kamati ya Hesabu za Serikali za Kaunti. Kuondolewa kwa Bw Sifuna kutoka Kamati ya Hesabu za Serikali za Kaunti nako kunaonekana kuwa pigo kubwa. Kamati hiyo ndiyo huchunguza ripoti za Mkaguzi Mkuu wa Hesabu kuhusu serikali za kaunti na huwa mstari wa mbele katika kuhoji magavana kuhusu matumizi ya fedha, zabuni, miradi iliyokwama na madeni yanayosubiri kulipwa. Kwa miaka ya hivi karibuni, Bw Sifuna alijijengea sifa kama mmoja wa wanachama waliokuwa wakitoa maswali makali kwa magavana na maafisa wa kaunti kuhusu hoja za ukaguzi. Maswali yake ya moja kwa moja, msisitizo wa kutaka ushahidi wa stakabadhi na ukosoaji wake wa matumizi yenye utata ulimfanya kuwa mmoja wa sauti kuu za upinzani katika kamati hiyo. Kuhamishwa kwake kwenda Kamati ya Kilimo kunamuondoa katika mstari wa mbele wa usimamizi wa fedha za kaunti na kumpokonya jukwaa ambalo amekuwa akilitumia kuikosoa serikali kupitia vikao vya kamati. Mabadiliko hayo pia yamemwingiza Kiongozi wa Wachache Seneti Stewart Madzayo katika Kamati ya Hesabu za Serikali za Kaunti kuchukua nafasi ya Bw Sifuna. Hatua hiyo imezua mjadala iwapo serikali jumuishi inaondoa kwa makusudi wakosoaji wake kutoka kamati muhimu za uwajibikaji ili kuimarisha ushawishi wake ndani ya Bunge. Hata hivyo, Bw Madzayo ametetea mabadiliko hayo akisema ni ya kawaida na yanalenga kuwapa maseneta nafasi ya kuhudumu katika kamati tofauti kwa ufanisi zaidi. "Tumefanya mabadiliko haya kama sehemu ya utaratibu wa kawaida. Yamekuja wakati ambapo hali ya kisiasa imepamba moto, lakini lengo ni kuwapa wanachama nafasi ya kuhudumu katika kamati mbalimbali ili kuboresha utendakazi," alisema. Wachambuzi wa siasa wanaonya kuwa hatua hiyo inaweza kudhoofisha uwezo wa Seneti kusimamia matumizi ya fedha za umma kwa kupunguza idadi ya sauti huru katika kamati muhimu za uwajibikaji.
read morekahawatungu.com
@kahawatungu Wed, 29 Jul 2026 17:11:30
Oscar-winning songwriter Glen Hansard killed in crash
Oscar-winning Irish musician Glen Hansard has died in a motorbike crash in Dublin. Hansard, 56, was the frontman for rock group The Frames and also featured in The Commitments. He won an Academy Award for Best Original Song for Falling Slowly in 2008 which he wrote for the low-budget film Once. Hansard was born in [...] The post Oscar-winning songwriter Glen Hansard killed in crash appeared first on Kahawatungu.
read morekahawatungu.com
@kahawatungu Wed, 29 Jul 2026 17:39:52
Fifa offers $40m if nations back controversial plan
Fifa president Gianni Infantino has written to all 211 member associations saying they will receive $40m (£30m) if they back his controversial plan to sell off stakes in its major competitions. Infantino has set a deadline of 19 September for football federations to accept his plans if they want to access an initial $20m (£15m). [...] The post Fifa offers $40m if nations back controversial plan appeared first on Kahawatungu.
read morekahawatungu.com
@kahawatungu Wed, 29 Jul 2026 20:13:44
Tips to Maintain Robot Mowers with Mulching Blades
Mulching robot mowers need regular maintenance to cut neatly, safeguard grass health, and last longer. Blade condition and deck cleanliness impact performance since these machines cut often and leave fine clippings as grass nourishment. Turf accumulation, dull blades, wetness, and improper settings can impair mulching effectiveness and yield inconsistent results. Simple maintenance helps the mower [...] The post Tips to Maintain Robot Mowers with Mulching Blades appeared first on Kahawatungu.
read morekahawatungu.com
@kahawatungu Wed, 29 Jul 2026 22:08:01
US seeks extradition of six Kenyans over email-scam fraud on government
US authorities are seeking the extradition of six Kenyan nationals over an alleged business email compromise fraud. Prosecutors say the group deceived American institutions into sending money to accounts the syndicate controlled. USA wants Elvis Omari Obaigwa, Francis Mobisa Asanyo, Peter Omari, Linus Karani, Bernard Morara Osoro and Godfrey Julius Mbogori extradited to the USA, [...] The post US seeks extradition of six Kenyans over email-scam fraud on government appeared first on Kahawatungu.
read morekahawatungu.com
@kahawatungu Wed, 29 Jul 2026 22:12:01
Nationwide power outage hits large parts of Kenya
Large parts of Kenya were plunged into darkness on Wednesday night following a widespread power outage that disrupted electricity supply across several regions of the country. The outage, which was first reported shortly after 8:20 p.m., affected Nairobi, Mombasa, Eldoret, Nakuru, Kilifi, Nyeri and several other towns, with residents taking to social media to report [...] The post Nationwide power outage hits large parts of Kenya appeared first on Kahawatungu.
read more
Right Column Content