T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Sat, 19 Sep 2026 06:55:35

Maafisa 20 wa IEBC wahamishwa uchaguzi ukikaribia

TUME Huru ya Uchaguzi na Mipaka (IEBC) imeanza kupanga upya uongozi wake katika kaunti kwa kuwahamisha zaidi ya maafisa 20 wakuu wa uchaguzi katika maeneo mbalimbali nchini, huku maandalizi ya Uchaguzi Mkuu wa 2027 yakishika kasi. Uhamisho huo uliotangazwa katika barua iliyotiwa saini na Kaimu Afisa Mkuu Mtendaji wa IEBC Ruth Kulundu. IEBC imesema mabadiliko hayo ni sehemu ya zoezi la kawaida la kiutawala la kujaza nafasi zilizo wazi, kuwaweka maafisa waliopandishwa vyeo katika vituo vipya na kuimarisha utendaji wa tume mashinani. Mabadiliko hayo yanajiri siku chache baada ya IEBC kutangaza Jumanne, Agosti 10, 2027 kuwa siku ya kupiga kura. Mwenyekiti wa IEBC Erastus Ethekon amepuuza madai kwamba uhamisho huo umechochewa na siasa au una uhusiano na uadilifu wa maafisa wanaohusika. Alisema ni utaratibu wa kawaida baada ya tume kuajiri maafisa wapya kuchukua nafasi za waliostaafu, waliofariki au walioondoka kazini. "Tumeajiri maafisa wapya wa uchaguzi wa kaunti. Hiyo inamaanisha lazima wapangwe upya na kupelekwa katika vituo vipya," Bw Ethekon alisema katika mahojiano na Taifa Leo. Alisema takriban maafisa 17 wameajiriwa na kupandishwa vyeo, hivyo kuhitajika kupelekwa katika kaunti mbalimbali. "Kuna waliostaafu, wengine walifariki na wengine wakaondoka. Kwa hivyo wako takriban 17 ambao tumeajiri," alisema. Baadhi ya maafisa waliohamishwa ni Beatrice Muli kutoka Kiambu hadi Taita-Taveta; Hudson Salenoi kutoka Vihiga hadi Turkana; Rebecca Abwaku kutoka Homa Bay hadi Trans Nzoia; Reuben Mbuu kutoka Makueni hadi Kitui na Amosi Chilai kutoka Nairobi hadi Kakamega. Wengine ni Japheth Lagat kutoka Trans Nzoia hadi Pokot Magharibi; Grace Anyang kutoka Migori hadi Kericho; Husna Hassa kutoka Mombasa hadi Kilifi; Zahara Hassan kutoka Mandera hadi Wajir na Sheikh Abdi kutoka Wajir hadi Garissa. Engor Emmanuel amehamishwa kutoka Turkana hadi Narok, Frank Boinet kutoka Elgeyo-Marakwet hadi Baringo, Sidney Namulungu kutoka Kericho hadi Marsabit, John Mwangi kutoka Baringo hadi Kirinyaga na Saumu Chirchir kutoka Murang'a hadi Bomet. Maafisa wa uchaguzi wa kaunti wana jukumu muhimu katika maandalizi ya uchaguzi, ikiwa ni pamoja na usajili wa wapigakura, mafunzo, usafirishaji wa vifaa na uendeshaji wa shughuli za kupiga kura. Bw Ethekon alisema zoezi hilo litaendelea huku nafasi zilizo wazi katika ngazi ya maeneo bunge zikijazwa. "Tunaendelea kuwapeleka katika vituo vyao. Hatua inayofuata ni kujaza nafasi zilizo wazi katika ngazi ya maeneo bunge," alisema. IEBC pia imeweka ratiba ya shughuli kuelekea uchaguzi wa 2027. Vyama vya kisiasa vinatarajiwa kuwasilisha majina na saini za maafisa wao walioidhinishwa kufikia Oktoba 15, 2026. Sheria za uteuzi wa vyama zinatarajiwa kuthibitishwa na Msajili wa Vyama vya Kisiasa kufikia Oktoba 30 na kuwasilishwa kwa IEBC kufikia Novemba 6. Maafisa wa umma wanaonuia kugombea uchaguzi huo watahitajika kujiuzulu nyadhifa zao kufikia Februari 10, 2027. Kampeni rasmi zinatarajiwa kuanza Mei 29, 2027 na kumalizika Agosti 7, siku mbili kabla ya uchaguzi. Bw Ethekon alisema mabadiliko hayo yanalenga kuhakikisha kila kaunti ina afisa anayefaa kabla ya shughuli za uchaguzi kuingia katika hatua muhimu zaidi. Alisisitiza kuwa maafisa hawana haki ya kudumu katika kituo fulani. "Ukiambiwa uende kituo kipya, unaenda na kufanya kazi. Hauwezi kusema lazima ufanye kazi mahali pamoja," alisema. Bi Kulundu aliteuliwa kuwa Kaimu Afisa Mkuu Mtendaji wa IEBC Agosti 5, baada ya kumalizika kwa muda wa miezi sita wa Moses Ledama Sunkuli katika afisi hiyo.

read more
T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Sat, 19 Sep 2026 05:55:34

Mwanachuo ashtaki Gavana Mutai akitaka Sh200,000 za malezi

GAVANA wa Kericho Dkt Eric Mutai ameshtakiwa mahakamani na mwanafunzi wa chuo kikuu akitaka aagize kumlipa Sh200,000 kila mwezi kwa matunzo ya mtoto wa mwaka mmoja anayesema alizaa naye. M.C, mwanafunzi wa mwaka wa nne katika Chuo Kikuu cha Kabianga, amemshutumu gavana huyo kwa kukwepa jukumu lake la mzazi kwa kukataa kutoa mahitaji ya mtoto huyo, ambaye anadai alizaliwa kutokana na uhusiano wao wa kimapenzi mwaka 2024. Bi M.C pia anataka Dkt Mutai ampe nakala ya kitambulisho chake cha kitaifa ili aweze kupata cheti cha kuzaliwa cha mtoto huyo. Katika stakabadhi zilizowasilishwa mahakamani, mwanafunzi huyo anasema yeye na Dkt Mutai walikuwa katika uhusiano wa kimapenzi mwaka 2024, ambao ulisababisha kuzaliwa kwa mtoto huyo Julai mwaka huo huko Kericho. Anadai amekuwa akilea na kutunza mtoto tangu kuzaliwa kwake na ndiye amekuwa akigharamia mahitaji yake bila msaada wa maana kutoka kwa gavana. Bi M.C anasema hana ajira wala chanzo cha mapato kwa sababu bado ni mwanafunzi na kwa sasa anategemea ndugu zake kumsaidia yeye na mtoto. Anadai kwamba juhudi zake za mara kwa mara za kumshawishi Dkt Mutai achangie mahitaji ya mtoto hazijafua dafu. "Katika matukio kadhaa tangu mtoto azaliwe, mlalamishi amelazimika kuwasiliana na kumsihi mshtakiwa achangie mahitaji ya mtoto, lakini mara kadhaa simu na jumbe zake hupuuzwa," inasema sehemu ya stakabadhi hizo. Kwa mujibu wa kesi hiyo, hali ilikuwa ngumu hadi Bi M.C akaondoka Kericho, ambako anaishi kwa kawaida, na kwenda kujisitiri nyumbani kwa dada yake huko Nakuru. Anasema dada yake amekuwa akimsaidia kupata mahali pa kuishi, chakula, matibabu na mahitaji mengine ya msingi akiwa na mtoto wake. Mwanafunzi huyo anadai pia kwamba kutokuwa na kitambulisho cha Dkt Mutai kumezuia mtoto kupata cheti cha kuzaliwa. Anasema hali hiyo imeathiri haki ya mtoto kupata uraia wa kutambuliwa nao. Kesi hiyo iliwasilishwa baada ya juhudi za wawili hao kufikia makubaliano kuhusu matunzo ya mtoto kushindikana. Bi M.C anasema baada ya kumtumia gavana barua ya kumtaka awajibike na kumjulisha kuhusu hatua za kisheria alizokuwa akizingatiwa, Dkt Mutai aliwasiliana naye akitaka suala hilo litatuliwe nje ya mahakama. Kwa mujibu wa mwanafunzi huyo, gavana alipendekeza kutoa Sh25,000 kila mwezi kwa matunzo ya mtoto. Hata hivyo, alikataa kiasi hicho akise ma hakitoshelezi mahitaji halisi ya mtoto. Kupitia mawakili wake, Bi M.C baadaye aliandaa makubaliano ya kugawana majukumu ya malezi na kuyawasilisha kwa mawakili wa gavana. Anasema Dkt Mutai aliwasilisha kesi katika mahakama ya hakimu Nakuru akimshutumu kwa kumzuia kumwona mtoto na kutofichua alikokuwa. Bi M.C amekanusha madai hayo. Anasema Dkt Mutai hajawahi kuonyesha nia ya kumwona mtoto tangu azaliwe wala kufanya juhudi za kupata taarifa kuhusu afya yake, alipo au hali yake kwa jumla. Anadai pia kuwa wakati mmoja alimpeleka mtoto katika makazi ya gavana akitarajia kupata msaada wa matunzo, lakini Dkt Mutai alikataa kumwona au kumshika mtoto huyo. Kulingana na madai yake, baadaye alikatazwa kurejea katika makazi hayo. Mwanafunzi huyo sasa anataka mahakama iamue kwamba haki za mtoto zimekiukwa na iamuru Dkt Mutai kulipa Sh200,000 kila mwezi kwa matunzo yake. Pia anataka gavana huyo awajibikie bima kamili ya matibabu ya mtoto. Katika uamuzi wa Septemba 14, mahakama iliagiza Dkt Mutai akabidhiwe karatasi za kesi ili ajibu madai yaliyowasilishwa dhidi yake. Kesi hiyo itatajwa tena Septemba 28.

read more
T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Sat, 19 Sep 2026 04:55:40

Ruto atumia miradi ya maendeleo kujipigia debe kuelekea 2027

RAIS William Ruto anazidi kugeuza maeneo ya ujenzi kuwa majukwaa ya kisiasa, akizunguka nchini kuzindua, kukagua na kukamilisha miradi ambayo imekuwa msingi wa ajenda yake ya maendeleo. Rais ameweka mabilioni ya fedha katika miradi ya maendeleo akielekea uchaguzi wa 2027, akitegemea barabara, reli, nyumba, masoko, miradi ya maji na huduma za umma kuonyesha rekodi ya serikali yake. Mkakati huo ulidhihirika wakati wa ziara yake ya siku tano Nyanza iliyokamilika Alhamisi, ambapo alitembelea Kisumu, Siaya, Migori na Homa Bay, akikagua barabara na kuzindua miradi ya maji, afya, elimu na miundombinu. Ziara hiyo ilijumuisha barabara ya Mamboleo-Miwani-Chemelil-Muhoroni-Kipsitet na miradi ya maji ya Ziwa Victoria huko Kisumu, pamoja na barabara, madaraja, masoko na miradi ya maji Siaya, Migori na Homa Bay. Badala ya kutegemea miradi mikubwa pekee, Dkt Ruto anawasilisha mtandao wa uwekezaji unaolenga shughuli za kila siku za kiuchumi, zikiwemo barabara bora kwa wakulima na wafanyabiashara, masoko ya biashara ndogo, maji, nyumba za bei nafuu, umeme, hospitali na vyuo vya kiufundi. Kote nchini, serikali pia inaangazia barabara ya Rironi-Mau Summit, upanuzi wa reli ya SGR hadi Magharibi, nyumba za bei nafuu na mamia ya masoko ya kisasa. Hata hivyo, wachambuzi wa kisiasa wanasema swali kuu ni iwapo miradi hiyo itasaidia kuongeza mapato ya familia kabla ya Wakenya kupiga kura mwaka 2027. Dkt Ruto mwenyewe anakiri kuwa gharama ya maisha bado ni changamoto kubwa nchini. Anasema miundombinu inapaswa kuunda ajira, kupunguza gharama ya kufanya biashara na kufungua masoko. Nyanza kwa mfano, miradi iliyokaguliwa na kuzinduliwa ni pamoja na, Daraja la Dhogoye, Hospitali ya Siaya, uwanja wa michezo na miradi ya maji. Homa Bay ina miradi ya barabara, masoko, maji, nyumba na miundombinu ya baharini, huku Migori ikiwa na miradi kadhaa ya barabara, umeme na masoko. Miradi mingine mikubwa ni barabara ya Rironi-Mau Summit na upanuzi wa SGR kutoka Naivasha kupitia Narok, Bomet, Kericho na Kisumu hadi Siaya, Kakamega, Busia na Malaba. Serikali pia inasukuma mpango wa nyumba za bei nafuu, huku Rais akisema inajenga nyumba 300,000, mabweni 180,000 ya wanafunzi na masoko 500 ya kisasa kwa gharama ya Sh93 bilioni. Kwa mujibu wa Rais, miradi hiyo pia inalenga kuunda ajira na kuweka fedha mifukoni mwa wananchi. Hata hivyo, wakosoaji wanasema takwimu za ujenzi pekee hazimaanishi moja kwa moja kuwa maisha ya familia yameimarika. Changamoto nyingine ni muda, kwani baadhi ya miradi mikubwa huenda isikamilike au kutoa manufaa yake yote kabla ya uchaguzi wa 2027. Kwa hivyo, mtihani wa miradi hiyo hautakuwa idadi ya miradi iliyozinduliwa pekee, bali pia iwapo itakamilika, itafanya kazi na kuleta manufaa yanayoonekana katika maisha ya kila siku ya Wakenya.

read more