T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Sat, 15 Aug 2026 05:55:32

Ngono, pombe, sigara zapigwa marufuku wakati wa tohara za Bukusu

KWA miezi mitano ijayo, maeneo ya Magharibi mwa Kenya yataingia katika msimu wa tohara za kitamaduni, huku wanaume wanaotekeleza jukumu hilo wakijitenga na maisha ya kawaida na kufuata kanuni kali. Wanaume hao wanaojulikana kama Ngariba kwa Kiswahili, na Omukhebi kwa lugha ya Bukusu, huamini kwamba tohara ni ibada muhimu ya kumfanya mvulana aingie katika utu uzima. Katika kipindi hicho, maisha yao hutawaliwa na nidhamu, kujinyima na uwajibikaji mkubwa. Hakuna kufanya ngono. Hakuna kuvuta sigara au kutumia dawa za kulevya. Hakuna kunywa pombe. Hakuna kuhudhuria mazishi. Na zaidi ya yote, hawapaswi kukiuka kanuni zinazohusiana na kisu kitakatifu kinachojulikana kama Lukhembe. Wanaotekeleza tohara hiyo wanaamini kwamba kuvunja kanuni hizo kunaweza kuathiri mchakato wa tohara na uponaji. Siminu Wekesa, aliye na tajriba kuhusu tohara, anasema marufuku hayo yanalenga kulinda heshima ya kiroho ya tohara, maadili ya jamii na usalama wa wavulana wanaopitia desturi hiyo. "Katika kipindi tunachowashughulikia wavulana katika tohara, haturuhusiwi kushiriki ngono hadi wavulana waanze kupona mwezi Oktoba kwa sababu ni kama kwenda vitani. Ukirejea au kuvunja kanuni hii, itachukua muda mrefu kwa watoto kupona kama inavyotarajiwa," anasema Bw Wekesa. Marufuku ya ngono pia inawahusu wanaume wanaoshughulikia Busaa, kinywaji cha kienyeji ambacho hutumika katika sherehe za kitamaduni. Kifo pia kinaweza kumlazimisha Omukhebi kujiondoa katika shughuli hizo. Ngariba anayefiwa na mtu wa karibu wa familia, hasa mke, anatarajiwa kusitisha shughuli hizo na kufanyiwa tambiko la kujitakasa kabla ya kurejea mwaka unaofuata. Uvutaji sigara na matumizi ya dawa nyingine za kulevya pia hauruhusiwi wakati wa msimu huo. Wapashaji tohara wanasema baadhi ya masharti hayo yanalenga pia kuwalinda wavulana dhidi ya maambukizi na matatizo mengine ya kiafya. Rajab Kituyi, aliyeanza kupasha tohara mwaka wa 1982, anasema pombe hairuhusiwi kwa sababu shughuli hiyo inahitaji mikono thabiti, umakini na uwezo mzuri wa kuona. "Haturuhusiwi kunywa pombe, ili kuepuka matitizo ya kuona au kushindwa kushikilia kisu vizuri wakati wa tohara," anasema. Omukhebi anatarajiwa kufanya kazi hiyo kwa usahihi mkubwa. Tohara isiyofanyika vizuri inaweza kumletea aibu na unyanyapaa Ngariba pamoja na mvulana, huku imani za kitamaduni pia zikihusisha makosa hayo na madhara ya kiroho. Kanuni hizo pia zinahusu uhusiano kati ya vizazi vya watoa tohara. Marufuku hiyo inalenga kuhifadhi heshima na uhusiano kati ya vizazi vya ngariba. Kisha kuna Lukhembe, kisu kitakatifu kinachotumiwa katika tohara. Kwa mujibu wa Bw Wekesa, kukiangusha kisu hicho, iwe kwa bahati mbaya au kwa makusudi, ni ukiukaji mkubwa wa kanuni. Ngariba anapaswa kusitisha shughuli mara moja na kusubiri msimu unaofuata. "Ukiangusha kisu, sitisha shughuli zako hadi msimu unaofuata. Ukipuuza na kuendelea na tohara, utaleta aina fulani ya mkosi," anasema. Ngariba anapaswa kuondoka kimya kimya na kuepuka kueleza yaliyotokea njiani kuelekea nyumbani. Bw Wekesa anasema akiulizwa maswali, anapaswa kujibu neno moja pekee, "Ahoro". Ngariba pia wanatarajiwa kuwa watu wenye maadili mema, wenye nidhamu na wanaoweza kuwa mifano kwa jamii. Pia hawapaswi kuwa na historia ya uhalifu. Kwa jamii ya Bukusu, tabia ya mtu anayemshughulikia mvulana inaweza kuathiri namna anavyoingia utu uzima. Hasira, ugomvi na mabishano pia hayaruhusiwi. Wakati wa msimu wa tohara, watoa tohara wanatarajiwa kubaki watulivu hata wanapochokozwa. Pamoja na kanuni hizo za kitamaduni, kuna umuhimu wa usafi na viwango vya kisasa vya usalama. Bw Wekesa, ambaye ni mwenyekiti wa Chama cha Wapashaji Tohara Kaunti ya Bungoma, anasema wazazi wanapaswa kuhakikisha mtu anayefanya tohara amepata mafunzo na cheti kutoka serikalini. "Usafi si jambo la kujadiliwa wakati wa tohara. Walioidhinishwa pekee ndio wanaoruhusiwa kufanya shughuli hiyo, na yeyote anayefanya bila cheti atachukuliwa hatua za kisheria," anasema. Ngariba wanapaswa kudumisha usafi wa mwili, kukata kucha ziwe fupi, kuvaa vizuri na kuhakikisha mazingira pamoja na vifaa vinavyotumiwa ni safi.

read more
T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Sat, 15 Aug 2026 06:55:12

Seneti yapinga uamuzi wa mahakama kuwa ilikiuka haki za Gachagua

SENETI imewasilisha rufaa kupinga uamuzi wa Mahakama Kuu kwamba maseneta walikiuka haki ya aliyekuwa Naibu Rais Rigathi Gachagua ya kusikilizwa kwa haki wakati wa mchakato wa kumtimua mamlakani. Seneti pia inapinga fidia ya Sh50 milioni ambayo Mahakama Kuu ilimpa Gachagua kwa ukiukaji huo wa haki zake. Rufaa hiyo iliwasilishwa mwezi mmoja baada ya Gachagua mwenyewe kukata rufaa kupinga sehemu kubwa ya uamuzi wa Mahakama Kuu, ikiwemo uamuzi uliothibitisha kutimuliwa kwake na kuidhinisha Profesa Kithure Kindiki kuwa mrithi wake. Hata hivyo, Gachagua hakupinga sehemu ya uamuzi iliyosema haki zake zilikiukwa wala fidia ya Sh50 milioni. Seneti, kupitia Spika wake na Seneti yenyewe, inalenga kubatilisha sehemu za uamuzi wa Juni 8 zilizowalaumu maseneta kwa kukataa ombi la kuahirishwa kwa kikao cha mchakato wa kumtimua Gachagua na kuamuru alipwe fidia. Katika hati yake ya rufaa, Seneti inataka Mahakama ya Rufaa ibatilishe au ibadilishe maagizo hayo pamoja na kuamuru gharama ya kesi ilipwe. Seneti inasema majaji walikosea walipoamua kwamba uamuzi wake wa kukataa kuahirisha mchakato huo ulikiuka haki ya Gachagua ya kusikilizwa kwa haki. Inasema majaji hawakutathmini ipasavyo masharti ya Katiba katika Ibara ya 47 na 50 na hawakutambua kwamba Seneti ilitumia mamlaka yake ya kufanya uamuzi kuhusu ombi hilo. Seneti pia inasema majaji walikosea baada ya kukiri kwamba Gachagua alipewa nafasi ya kujitetea, lakini baadaye akawalaumu maseneta kwa kuendelea na mchakato huo baada ya yeye kutofika. Kwa mujibu wa Seneti, Gachagua alipewa muda zaidi kwa ombi la mawakili wake na Bunge lilikuwa na wajibu wa kukamilisha mchakato wa kumtimua bila kuchelewa. Seneti pia inawashutumu majaji kwa "kunyakua mamlaka ya kufanya uamuzi" ya Seneti na kutumia tathmini yao wenyewe kuamua iwapo ombi la kuahirisha kikao lilipaswa kukubaliwa. Hati hiyo inasema ombi la kuahirisha mchakato liliwasilishwa kwa kura na likakataliwa baada ya maseneta kuzingatia mazingira yaliyokuwepo wakati huo. Seneti pia inapinga uamuzi kwamba kutokuwepo kwa Gachagua kulihalalishwa na ugonjwa. Inasema hakuna ushahidi uliowasilishwa mbele yake wakati huo kuthibitisha kwamba alikuwa mgonjwa. "Majaji walikosea kisheria na kimantiki walipoamua kwamba kutokuwepo kwa Gachagua kulihalalishwa kwa sababu ya ugonjwa, licha ya kwamba hakuna ushahidi uliowasilishwa mbele ya Seneti wakati huo kuthibitisha ugonjwa huo uliodaiwa," inasema rufaa hiyo. Seneti sasa inataka Mahakama ya Rufaa ibatilishe uamuzi kwamba haki za Gachagua za kusikilizwa kwa haki zilikiukwa na pia iondoe agizo la kulipa Sh50 milioni. Mzozo huo ulitokana na mchakato wa kumtimua Gachagua uliofanyika Oktoba 2024 baada ya Mbunge wa Kibwezi Magharibi Mwengi Mutuse kuwasilisha hoja iliyokuwa na malalamishi 11 dhidi yake. Bunge la Kitaifa liliidhinisha hoja hiyo na kuiwasilisha Seneti, ambayo ilithibitisha mashtaka matano kabla ya kumwondoa Gachagua afisini. Gachagua na watu wengine baadaye walipinga mchakato huo, wakidai kwamba haukuhusisha ushiriki wa kutosha wa umma, kulikuwa na upendeleo, taratibu za Bunge zilikiuka Katiba na haki zake zilikiukwa. Mahakama Kuu ilikataa malalamishi yao mengi na kuthibitisha kutimuliwa kwake, pamoja na uteuzi na kuidhinishwa kwa Profesa Kindiki kuwa Naibu Rais. Hata hivyo, majaji walipata kasoro katika namna Seneti ilivyoshughulikia utetezi wa Gachagua. Walibaini kuwa Seneti iliendelea na mchakato huo baada ya Gachagua kuugua kabla hajatoa ushahidi mwenyewe.

read more
T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Sat, 15 Aug 2026 07:55:54

Askofu, mbunge watofautiana kuhusu mchango wa Ruto matangani

IBADA ya mazishi ya marehemu Mchungaji Silvanus Mwakoma katika eneo la Kirutai, Voi, iligeuka kuwa uwanja wa malumbano ya kisiasa baada ya Mbunge wa Taveta John Bwire na Askofu Mkuu Liverson Mng'oda kutofautiana kuhusu mchango wa Rais William Ruto kwa familia ya marehemu. Katika hotuba yake, mbunge huyo alimsifu marehemu kama mfuasi wa Rais Ruto na serikali yake. Alitaja miradi kadhaa ya serikali katika kaunti hiyo, akisema Rais Ruto amekuwa akichangia maendeleo ya Taita-Taveta. Bwire pia alitangaza mchango wa Sh500,000 kutoka kwa Rais Ruto, huku yeye mwenyewe akitoa Sh100,000. Hata hivyo, wakati wa mahubiri, Askofu Mng'oda alikosoa vikali kauli hizo, hasa kuhusu maendeleo ya serikali katika eneo hilo. Askofu huyo alilalamikia hali ya barabara na ukosefu wa maji, akipinga picha ya maendeleo iliyokuwa imewasilishwa na mwanasiasa huyo. Pia alikosoa namna mchango huo ulivyotangazwa, akidai ulitolewa kwa mtindo wa majivuno na madai ya kustahili sifa. Katika kauli iliyowashangaza waombolezaji, Mng'oda aliishauri familia kutotumia fedha hizo kusomesha watoto wa marehemu na hata kupendekeza zirudishwe ikiwa ingewezekana. Lakini familia haikuunga mkono msimamo huo. Katika hotuba ya shukrani, ndugu wa marehemu aliishukuru serikali kwa mchango wa Sh500,000 na Bwire kwa Sh100,000. Alisema fedha hizo zitatumika kuwasaidia watoto wa marehemu. Malumbano hayo yalifanya mazishi hayo kugeuka kutoka hafla ya kuaga marehemu hadi mjadala kuhusu siasa, maendeleo na matumizi ya mchango wa Sh600,000.

read more
T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Sat, 15 Aug 2026 11:05:02

Himizo kilimo cha kuhifadhi afya ya udongo na nishati ya jua kuunganishwa ili kupunguza gharama

MABADILIKO ya tabianchi yanaendelea kubadilisha kwa kasi mifumo ya kilimo nchini Kenya, huku misimu ya mvua na ukame ambayo wakulima walitegemea ikizidi kuwa isiyotabirika. Ukame unadumu kwa muda mrefu, mvua ikichelewa au kunyesha kwa muda mfupi, huku joto linaloongezeka likiharibu rutuba ya udongo. Wakati huohuo, gharama ya mafuta ya petroli, mbolea na pembejeo nyingine imepanda kutokana na misukosuko inayoendelea katika nchi za Milki za Kiarabu, na kufanya uzalishaji wa chakula kuwa ghali zaidi. Wataalamu sasa wanapendekeza kuunganisha kilimo kinachofufua hadhi ya udongo, kwa Kiingereza Regenerative Agriculture (RA) na matumizi ya nishati ya jua, yaani productive use of renewable energy (PURE) katika uzalishaji ili kujenga mifumo ya chakula inayostahimili mabadiliko ya tabianchi na kupunguza uzalishaji wa gesi chafuzi. Akizungumza katika Mkutano wa Kitaifa kuhusu Regenerative Agriculture (RA) na Productive Use of Renewable Energy (PURE) ulioandaliwa na SNV kwa ushirikiano na AGRA, majuzi, Qureish Noordin, Kiongozi wa Kiufundi wa Regenerative Agriculture AGRA, alisema afya ya udongo na nishati safi lazima viende sambamba. [caption id="attachment_191143" align="aligncenter" width="300"] Qureish Noordin, Kiongozi wa Kiufundi wa Regenerative Agriculture AGRA wakati wa mahojiano Jijini Nairobi. Picha|Sammy Waweru[/caption] "Regenerative Agriculture hulenga kurejesha afya ya udongo kupitia matumizi ya mbolea zenye kaboni, mzunguko wa mazao, kilimo mseto, kilimo cha miti, nyasi za boji (mulching) na usimamizi bora wa rutuba ya udongo," Qureish akasema. Kwa upande mwingine, nishati ya jua inaweza kuendesha pampu za umwagiliaji mimea na maji mashamba kwa kutumia mifereji, mashine za kukausha nafaka, mashine za kupura, vifaa vya kupooza maziwa na maghala ya mifumo ya baridi, hivyo kupunguza gharama na hasara baada ya mavuno. Utafiti wa SNV katika kaunti saba mapema kwa huu, 2026, ulionyesha kuwa gharama kubwa za teknolojia zilichangia asilimia 35 ya changamoto za matumizi, ukifuatiwa na mahitaji ya wafanyakazi kwa asilimia 22 na ukosefu wa maarifa kwa asilimia 20. "Utafiti huo pia ulionyesha kuwa asilimia 79 ya wakulima hutumia samadi ya mifugo, asilimia 74 hulima mazao mseto, huku asilimia 73 wakifanya mzunguko wa mazao (crop rotation)," akadokeza Judith Libaisi kutoka SNV. Hata hivyo, matumizi ya kilimo cha miti na kilimo cha kuhifadhi udongo bado ni madogo. [caption id="attachment_191144" align="aligncenter" width="300"] Judith Libaisi kutoka SNV wakati wa mahojiano Jijini Nairobi. Picha|Sammy Waweru[/caption] Libaisi alisema wakulima wanahitaji teknolojia pamoja na mafunzo ya kilimo, matengenezo, huduma baada ya mauzo na ushauri wa kitaalamu ili kupata manufaa kamili. Kwa mkulima Esther Wariara kutoka Githunguri, Kiambu, matumizi ya pampu ya sola yamepunguza gharama za umwagiliaji kwa karibu asilimia 50, akisema sasa anatumia karibu Sh250 kwa siku badala ya Sh500. "Kilimo hakiwezi kufanyika bila nishati," alisema Dkt Kiplimo Lagat, Waziri wa Kilimo wa Kaunti ya Nandi, wakati wa hafla ya Regenerative Agriculture (RA) na Productive Use of Renewable Energy (PURE) iliyofanyika Jijini Nairobi Julai 2026. Waziri huyo wa Kaunti (CEC), aidha, alisisitiza kuwa nishati safi ya jua inaweza kusaidia kuziba pengo la uzalishaji wa chakula nchini Kenya na Afrika, ikizingatiwa kuwa wakulima wanapotumia sola kupampu maji na pia kukausha mazao ili kurefusha muda wa kudumu hupunguza gharama ya uzalishaji kwa kiwango kikubwa.  

read more
T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Sat, 15 Aug 2026 12:02:06

Watengenezaji wa chakula cha mifugo wahamasisha kilimo cha mahindi ya manjano kuziba pengo la malighafi

MABADILIKO ya tabianchi, ukame wa muda mrefu na mvua zisizotabirika vinaendelea kuathiri uzalishaji wa mazao nchini Kenya, hali inayowasukuma watengenezaji wa chakula cha mifugo kuhimiza kilimo cha mahindi ya manjano ili kupunguza utegemezi wa malighafi kutoka nje na gharama za uzalishaji. Chama cha Watengenezaji wa Chakula cha Mifugo Kenya (AKEFEMA) kinaitaka serikali, watafiti na wakulima kuhamasisha uzalishaji wa mahindi ya manjano kwa ajili ya chakula cha mifugo, huku mahindi meupe yakitengwa zaidi kwa matumizi ya binadamu. "Malighafi huchangia kati ya asilimia 70 na 80 ya gharama ya kutengeneza chakula cha mifugo. Kenya bado inaagiza malighafi nyingi kutoka nje, licha ya kuwa na uwezo wa kuzalisha sehemu kubwa humu nchini," alisema Mwenyekiti wa AKEFEMA Joseph Karuri. [caption id="attachment_191153" align="aligncenter" width="300"] Mahindi shambani yakiendelea kukua. Picha|Sammy Waweru[/caption] Karuri alisema mahindi ndiyo chanzo kikuu cha virutubisho vya wanga (carbohydrates) katika chakula cha mifugo, lakini uhaba wa mahindi kwa matumizi ya binadamu unalazimisha wafugaji kushindana na watu kwa nafaka hiyo. Chama hicho pia kinataka kuongezwa kwa uzalishaji wa alizeti, soya, pamba na canola, ambazo mabaki yake baada ya kukamua mafuta hutumika kama chanzo muhimu cha protini katika chakula cha mifugo. Karibu asilimia 80 ya malighafi hizo za protini huagizwa kutoka Tanzania, Uganda, Malawi na Zambia. Kenya hutumia takriban magunia milioni saba ya mahindi ya kilo 90 kila mwaka kutengeneza chakula cha mifugo, sawa na tani 630,000. Ingawa uwezo wa viwanda vya kutengeneza chakula cha mifugo ni karibu tani milioni nne kwa mwaka, uzalishaji halisi ni tani milioni 2.5 pekee kutokana na uhaba wa malighafi. [caption id="attachment_191155" align="aligncenter" width="300"] Mkulima akikagua shamba lake la mahindi katika kaunti ya Kiambu. Picha|Sammy Waweru[/caption] Karuri alisema kuboresha lishe ya mifugo ni muhimu kuongeza uzalishaji wa maziwa, nyama na mayai. Kenya huzalisha karibu lita bilioni tano za maziwa kwa mwaka, lakini ng'ombe mmoja hutoa wastani wa lita saba hadi nane kwa siku. Aidha, AKEFEMA pia inahimiza matumizi ya teknolojia ya Near Infrared (NIR), inayowezesha kuchanganua ubora wa malighafi ndani ya dakika tano hadi 10 na kusaidia wataalamu kutengeneza mchanganyiko sahihi wa chakula. Makamu Mwenyekiti wa AKEFEMA, Dkt David Murumba, alisema teknolojia hiyo inaweza kupunguza upotevu wa malighafi wakati wa uundaji wa malisho, kuongeza ufanisi na kuboresha afya ya mifugo. [caption id="attachment_191156" align="aligncenter" width="300"] Chama cha Watengenezaji wa Chakula cha Mifugo Kenya (AKEFEMA) kinaitaka serikali, watafiti na wakulima kuhamasisha uzalishaji wa mahindi ya manjano kwa ajili ya chakula cha mifugo. Picha|Sammy Waweru[/caption] Katibu Mkuu wa AKEFEMA, Dkt Wilfred Kamau, alisema uwekezaji katika mashine za kisasa, wataalamu na mikopo nafuu ni muhimu kupunguza gharama za uzalishaji na hatimaye bei ya maziwa, mayai na nyama ya nguruwe kwa walaji pia itashuka.  

read more
T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Sat, 15 Aug 2026 02:55:48

Mgogoro: Ajabu wakifariki saa 3 baada kuoana

WALIANZA maisha yao ya ndoa saa 10 jioni Agosti 9, 2026, lakini kufikia saa moja na nusu usiku siku hiyo wote walikuwa wamefariki. Patrick Mwangi, 28, na Jackline Wambui, 25, walikuwa wameanza maisha yao ya ndoa katika Kijiji cha Nyerere, Murang'a, lakini ikawa ndoa ya muda mfupi zaidi kuwahi kushuhudiwa na baadhi ya wakazi. Polisi wanachunguza vifo hivyo, ambavyo mwanzoni vilionekana kuwa mauaji yaliyotekelezwa na mmoja wao kisha akajiua. Inadaiwa Mwangi alimnyonga Wambui kwa kamba alipokuwa amelala, kabla ya kutoka nje ya nyumba iliyokuwa imekusudiwa kuwa makazi yao mapya na kujinyonga. Wapenzi hao walikuwa wamechumbiana kwa takriban miaka mitatu, kipindi kilichojaa migogoro kiasi kwamba wazazi wao walilazimika kuingilia kati mara kadhaa kuwapatanisha. Mwangi alikuwa mwendesha bodaboda, huku Wambui akifanya kazi za vibarua mara kwa mara. Mama ya Mwangi, Bilha Wangare, alisema bado hawezi kuelewa uhusiano wa wawili hao. "Ulikuwa upendo ulioonekana kama uchawi. Wote walikuwa na mapenzi makali ambayo ilikuwa vigumu kuelewa. Nilishiriki katika mikutano mingi ya kuwapatanisha ili wasameheane. Nadhani neno linalowafaa ni wapenzi wapumbavu," alisema. Kwa mujibu wake, waligombana kwa sababu ya mambo mbalimbali, ikiwemo simu, pesa na burudani. Wambui aliwahi kulalamika kwamba Mwangi hakumpeleka kujivinjari mara kwa mara kama alivyotaka. Mwangi naye alimshutumu kwa kuiba Sh100,000 kutoka kwake. Wambui pia alilalamika kwamba Mwangi alikuwa akiwasaidia wazazi wake kifedha kupita kiasi, akitaka familia yake ipewe kipaumbele. Mwaka huu, alianza kumtaka Mwangi amkabidhi cheti cha umiliki cha pikipiki yake na hati miliki ya shamba la ekari 0.1 alilonunua Makuyu, Maragua. Wakati huo hawakuwa wakiishi pamoja, lakini mara kwa mara Wambui angelala katika nyumba ndogo ya Mwangi. Katika juhudi za kuwapatanisha, Bi Wangare aliwaita kwenye kikao Agosti 4 na kupendekeza waanze kuishi pamoja. Mwangi alitaka Wambui kwanza azae mtoto wake, huku Wambui akitaka cheti cha pikipiki na hati ya kumiliki shamba. Hatimaye walikubaliana kwamba Mwangi angemfungulia biashara katika soko la Irembu, naye akakubali kwamba angepata mimba haraka iwezekanavyo. Baada ya Wambui kuondoka, Mwangi alimkabidhi mama yake hati hizo akisema hamwamini. Mnamo Agosti 6, Wambui alimpigia simu Bi Wangare na kumwambia alikuwa ameamua kuolewa na Mwangi na angehamia kwake Agosti 9. Saa 10 jioni siku hiyo, Wambui alifika na kumkuta Mwangi akimsubiri. Baada ya muda mfupi, Mwangi alimbeba kwa kwenye pikipiki na wakaondoka. Walirejea karibu saa moja jioni. Bi Wangare alisema Wambui alionekana mchovu, mwenye usingizi na kama aliyelewa. Muda mfupi baadaye, Mwangi aliingia nyumbani kwa wazazi wake na kuzungumza nao. Alisalimia kila mmoja na kuwaaga. Kabla ya kuondoka, alimwambia mama yake kwamba Wambui alikuwa ameweka picha ya mwanaume mwingine kwenye mitandao ya kijamii na pia kumtumia picha hiyo. Alidai Wambui alikuwa amemwambia kwamba asipomtunza vizuri, angemwacha aende kwa mwanaume huyo. Baada ya Mwangi kuondoka, Bi Wangare alisema alipata hisia za ajabu. Alichukua tochi na kumtafuta mwanawe.Alimwita Wambui pia, lakini hakukuwa na jibu. Mlango wa nyumba ya Mwangi ulikuwa wazi. Alimulika nyuma ya nyumba na kumwona mwanawe akiwa amejinyonga. Alipiga mayowe, na mumewe Samuel Kimani pamoja na majirani wakafika. Walipoingia ndani ya nyumba, walimkuta Wambui pia amefariki. Miili hiyo ilipelekwa katika mochari ya Hospitali ya Maragua Level Four. Kamanda wa Polisi wa Kaunti ya Murang'a Cleti Kimaiyo alisema vifo hivyo vinachunguzwa, ingawa kwa mtazamo wa awali vilionekana kuwa mauaji yaliyofuatwa na kujiua. Alisema polisi wako tayari kufuatilia mwelekeo mwingine iwapo ushahidi mpya utaibuka. Shangazi ya Wambui, Tabitha Njoki, alisema kifo hicho kimeacha familia katika mshangao. Wambui alikuwa mama wa mtoto wa kike wa miaka mitano. "Aliniambia kwamba alikuwa akihamia( kwa Mwangi) kuolewa. Sikujua kwamba angekuwa katika ndoa kwa zaidi ya saa tatu tu. Mungu atuhurumie," alisema.

read more
T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Sat, 15 Aug 2026 03:55:58

Jumwa aingia boksi ya Kalonzo baada ya kutema UDA

ALIYEKUWA Waziri wa Jinsia, Aisha Jumwa amejiunga rasmi na chama cha Wiper Patriotic Front, akisema yuko tayari kukabiliana na vyama vinavyounga mkono serikali jumuishi katika uchaguzi wa 2027. Bi Jumwa alipokelewa na kiongozi wa Wiper Kalonzo Musyoka katika eneo la Kakuyuni, Kilifi, ambapo aliahidi kufanya kampeni za kuimarisha upinzani Pwani na nchini. Hatua hiyo inatarajiwa kuongeza nguvu za Wiper katika eneo la Pwani, huku Bi Jumwa akihusishwa na mipango ya kuwania kiti cha ugavana wa Kilifi mwaka wa 2027. Bw Musyoka alimkaribisha Bi Jumwa na kuahidi kumuunga mkono katika kinyang'anyiro hicho. Kalonzo alisema kujiunga kwa Bi Jumwa kutaimarisha upinzani katika eneo la Pwani. Bi Jumwa alisema wakazi wa Kilifi wamechoshwa na siasa za serikali jumuishi na wanapaswa kuunga mkono upinzani. "Hakuna tena serikali jumuishi katika Kaunti ya Kilifi kwa sababu wao ni wasaliti," alisema. Alisema atashirikiana na Wiper kuipaka Pwani "rangi ya samawati" kuelekea uchaguzi mkuu wa 2027. Bw Musyoka aliwaonya viongozi wa upinzani dhidi ya kuvunja muungano wao na kujiunga na Serikali ya Kenya Kwanza, akisema hatua hiyo itakuwa usaliti kwa Wakenya wanaotaka mabadiliko katika uchaguzi wa 2027. Bw Musyoka alisema viongozi wa upinzani lazima wabaki pamoja na kuweka kando maslahi yao binafsi wanapojenga muungano wenye nguvu wa kumkabili Rais William Ruto. Aliwafananisha viongozi watakaoacha muungano huo na mke wa Lutu katika Biblia, ambaye aligeuka kuwa nguzo ya chumvi baada ya kugeuka nyuma licha ya kuonywa. "Wenzangu katika upinzani... tukikubaliana na kuungana, na mmoja wetu aamue kurudi nyuma, atageuka kuwa chumvi," alisema Kalonzo huko Kakuyuni, Kilifi. Kalonzo alisema upinzani unahitaji kuimarisha ushawishi wake Pwani na nchini kote ili kuondoa serikali ya Kenya Kwanza madarakani. Alisema vijana waliofikisha miaka 18 wanapaswa kupata vitambulisho na kujisajili kama wapiga kura katika zoezi la usajili wa watu wengi litakalofanyika Novemba.

read more