taifaleo.nation.co.ke
@taifaleo Tue, 11 Aug 2026 05:55:03
Mabilioni yanayomwagwa kwenye kampeni yaibua hofu ya demokrasia ya matajiri
MWAKA mmoja kabla ya uchaguzi mkuu wa 2027, ubabe wa kisiasa umeanza kuchukua mkondo mwingine huku pesa zikimwagwa na viongozi wa mirengo mbalimbali. Vyama vinapounda vikosi vyao vya kampeni, kuchagua wagombea na kujadiliana kuhusu miungano, suala la fedha limekuwa muhimu katika kuamua nani atakuwa na nafasi kubwa ya kushinda. Kampeni za kisasa zinahitaji mabilioni ya fedha kugharimia helikopta, matangazo ya kidijitali, kura za maoni, mikutano na misafara kote nchini. Hali hii imeibua hofu kuwa demokrasia inaweza kugeuka kuwa uwanja wa matajiri. Tume Huru ya Uchaguzi na Mipaka (IEBC) imependekeza kanuni mpya za kudhibiti fedha za kampeni. Kila mgombea wa urais, chama na mgombea mwingine atalazimika kuwa na akaunti maalumu ya benki ambapo fedha zote za kampeni zitaingizwa na kutolewa. Wagombea pia watahitajika kutaja wafadhili wao na kuweka wazi matumizi yao. Mwenyekiti wa IEBC Erastus Ethekon alisema lengo ni kuhakikisha fedha hazipotoshi uamuzi wa wapigakura. Chini ya mapendekezo hayo, mgombea urais ataruhusiwa kutumia hadi Sh4.44 bilioni, huku chama kinachowasilisha wagombea kuanzia urais hadi diwani kikiruhusiwa kutumia hadi Sh17.7 bilioni. Hata hivyo, viongozi wa upinzani wanakabiliwa na changamoto ya jinsi ya kugharimia kampeni ya kitaifa dhidi ya serikali iliyoko madarakani. Seneta wa Makueni Dan Maanzo amesema upinzani utategemea michango ya wananchi badala ya wafadhili matajiri au kutumia rasilimali za serikali. "Rasilimali yetu kubwa ni wananchi," alisema, akisisitiza kuwa kampeni za wananchi zinaweza kuwa nafuu kuliko zile zinazotegemea kununua kura. Seneta wa Vihiga Godfrey Osotsi pia ameunga mkono mfumo wa kuchanga fedha kutoka kwa wananchi, akisema utasaidia kuzuia ufisadi unaoweza kuibuka baada ya uchaguzi kutokana na maslahi ya wafadhili. Seneta wa Nairobi Edwin Sifuna amekuwa akisisitiza msimamo huo na hata kukataa ahadi ya Katibu Mkuu wa COTU Francis Atwoli ya kuchangia Sh1 bilioni katika kampeni yake ya urais. Hata hivyo, matamshi ya aliyekuwa Naibu Rais Rigathi Gachagua kuhusu jinsi alivyowahi kukusanya fedha za kampeni nje ya nchi yamezua mjadala kuhusu uwazi wa fedha za kisiasa. Bw Gachagua alisema aliwahi kutumia marafiki wafanyabiashara kuingiza fedha nchini kwa sababu alihofia serikali ingezizuia iwapo zingepitia benki. Wasiwasi kuhusu matumizi makubwa ya fedha umeongezeka kufuatia uchaguzi mdogo, hasa Ol Kalou, ambapo viongozi wa upinzani walidai serikali ilitumia rasilimali nyingi za umma kuwashawishi wapigakura. Wataalamu wanasema kampeni za urais sasa zinahitaji helikopta, wataalamu wa mitandao ya kijamii, kampuni za matangazo, watafiti, walinzi na timu za uhamasishaji katika kaunti zote 47. Profesa Karuti Kanyinga wa Chuo Kikuu cha Nairobi amewahi kukadiria kuwa kampeni kubwa ya urais inaweza kugharimu karibu Sh14 bilioni, huku mikakati mingine ikiweka gharama kati ya Sh10 bilioni na Sh20 bilioni. Viongozi wa mashirika ya kiraia nao wanataka IEBC itekeleze kikamilifu Sheria ya Fedha za Kampeni ya 2013, ikiwemo kuwalazimisha wagombea kutaja wafadhili na matumizi yao. Wadadisi wa masuala ya kisiasa wanaonya kuwa upinzani hauwezi kushindana na serikali kwa nguvu za kifedha pekee. Badala yake, wanapaswa kutumia teknolojia na kuwavutia vijana, hasa Gen Z, ambao wameonyesha uwezo wa kuendesha kampeni bila kutegemea miundo ya kawaida ya kisiasa. Huku uchaguzi wa 2027 ukikaribia, mjadala mkubwa sasa ni iwapo ushindi utaamuliwa na sera na uwezo wa viongozi au ukubwa wa mifuko yao.
read moretaifaleo.nation.co.ke
@taifaleo Tue, 11 Aug 2026 06:55:43
Wakazi wa 'Maji ya Chumvi' wakosa kinga ya mahakama kuhusu mzozo wa ardhi
ZAIDI ya wakazi 1,300 wa Kwale wamepata pigo katika mzozo wa umiliki wa ardhi baada ya Mahakama ya Rufaa kukataa kuondoa amri inayozuia Wizara ya Ardhi na Mkurugenzi wa Upangaji na Ugawaji wa Ardhi kutoa hati nyingine za umiliki au kuingilia ardhi inayobishaniwa. Katika uamuzi wake wa Julai 31, mahakama ilibaini kuwa rekodi zinaonyesha kwamba mchakato wa upangaji na uthibitishaji wa umiliki wa ardhi ulikamilika na hati zikatolewa. Hata hivyo, majaji walisema masuala makuu kuhusu uhalali wa hati zinazokinzana, madai ya ugawaji wa ardhi mara mbili na umiliki halali wa eneo hilo yataamuliwa katika kesi kuu. "Tunathibitisha uamuzi wa Mahakama ya Mazingira na Ardhi na tunakataa kuondoa amri za muda zilizotolewa Machi 22, 2022," majaji walisema. Mzozo huo sasa utarejea katika Mahakama ya Mazingira na Ardhi, ambako wahusika watatafuta majibu kuhusu jinsi madai mawili yanayokinzana ya umiliki yaliibuka katika ardhi ambayo tayari ilikuwa imepitia mchakato wa upangaji na uthibitishaji wa umiliki na wakazi kupewa hati zao. Mzozo huo unawakutanisha wakazi wanaodai kuwa wao ndio waliostahili kupewa ekari 1,152 katika eneo la Maji ya Chumvi na kampuni ya Kahia Transporters Ltd, ambayo inadai kuwa ndiyo mmiliki halali wa ardhi hiyo na inadhibiti umiliki wake. Wakazi hao wanasema serikali ilianzisha mchakato wa upangaji na uthibitishaji wa umiliki wa ardhi hiyo mwaka 2014 na kuukamilisha mwaka 2018. Serikali ilitoa hati ya kuthibitisha kukamilika kwa mchakato huo Novemba mwaka huo, kabla ya kuwapa wakazi hati za umiliki. Wakazi sasa wanahoji jinsi Kahia ilivyoweza kupata ukodishaji wa ardhi hiyo mwaka 2019, baada ya serikali kukamilisha mchakato wa upangaji na uthibitishaji wa umiliki na kuwapa wakazi hati zao. Pia wameibua maswali kuhusu kasoro katika nyaraka za Kahia, zikiwemo rekodi zinazoonyesha kuwa baadhi ya uhamishaji wa umiliki ulisajiliwa kabla ya watu waliodaiwa kuhamisha ardhi hiyo kusajiliwa kama wamiliki. Wakazi wanadai kuwa nyaraka hizo ni za kughushi na wanawatuhumu maafisa wa serikali kwa kuunda rekodi zinazokinzana za umiliki. Idara za serikali zinazoshughulikia ardhi zimeunga mkono kwa kiasi kikubwa maelezo ya wakazi hao. Naibu Mkurugenzi wa Upangaji na Ugawaji wa Ardhi aliambia mahakama kuwa Maji ya Chumvi ilipitia mchakato halali wa upangaji na uthibitishaji wa umiliki. Alisema Kahia ilitegemea barua ya kuwasilisha nyaraka kuthibitisha kukamilika kwa mchakato huo, badala ya hati rasmi ya kuthibitisha kukamilika kwake. Afisa huyo pia alisema serikali ilikuwa tayari imewapa wakazi hati za umiliki, huku hati tano pekee zikiwa bado hazijatolewa. Alisema serikali haikuwa na taarifa kuhusu ugawaji wa ardhi hiyo mara mbili na kuhoji jinsi Kahia ilivyoweza kupata mkataba wa ukodishaji wa ardhi ambayo ilikuwa ikipitia mchakato wa upangaji na uthibitishaji wa umiliki. Kahia, hata hivyo, inasisitiza kuwa ndiyo mmiliki halali aliyesajiliwa wa ardhi hiyo na imekanusha madai kwamba nyaraka zake ni za kughushi. Kampuni hiyo inasema kasoro ambazo wakazi wamebainisha katika nyaraka zake ni makosa ya kiuandishi pekee. Pia inasema hakuna afisa aliyesaini hati hizo za umiliki ambaye amezikana. Badala yake, Kahia inaituhumu serikali kwa kutoa hati nyingine za umiliki wa ardhi ambayo tayari ilikuwa imesajiliwa kwa jina lake. Kampuni hiyo inasema hatua hiyo imesababisha ugawaji wa ardhi mara mbili. Kahia pia inapinga madai ya wakazi kuhusu umiliki wa ardhi hiyo na inasema mzozo huo kimsingi ni kati yake na idara za serikali.
read moretaifaleo.nation.co.ke
@taifaleo Tue, 11 Aug 2026 07:55:54
Ongezeko la magenge ya kisiasa latishia uchaguzi 2027
MWAKA mmoja kabla ya Wakenya kuelekea kwenye debe kuwachagua viongozi wao, ongezeko la magenge yanayotumiwa katika siasa limeibua hofu kuwa makundi hayo yanaweza kuhatarisha uchaguzi mkuu wa 2027. Wataalamu wa masuala ya usalama, watafiti na wadadisi wa masuala ya kisiasa wanaonya kuwa vijana wasio na ajira wanazidi kutumiwa kuvuruga mikutano ya kisiasa, kuwatisha wapinzani na kuchochea vurugu. Usajili mara nyingi huanza kwa simu au ujumbe wa WhatsApp unaowaelekeza vijana mahali pa kukutana. Kwa muda mfupi, mamia ya vijana wanaweza kukusanywa kutoka mitaa na mitaa duni, baadhi wakiahidiwa malipo madogo huku wengine wakifahamu kazi yao baada ya kufika. Utafiti wa Taifa Leo unaonyesha kijana anaweza kulipwa Sh500 kuhudhuria mkutano, kushangilia au kuongeza idadi ya umati. Kazi hatari zaidi, kama kuvuruga mikutano na kukabiliana na makundi pinzani, hulipwa kati ya Sh2,000 na Sh5,000. Ripoti ya Wakfu wa Kofi Annan iliyotolewa Julai ilikadiria uwezekano wa kutokea kwa ghasia zinazohusiana na uchaguzi wa 2027 kuwa asilimia 84.1. Ripoti hiyo ilitaja ukosefu wa ajira kwa vijana, matatizo ya kiuchumi, ukabila, malalamishi ya kisiasa na kutoaminika kwa taasisi za serikali kuwa baadhi ya sababu zinazoweza kuchochea vurugu. Ripoti ya OdipoDev na Tribeless Youth ya 2025, Goonland: Looking Beyond the Money and Violence in the Political Exploitation of Young Men, ilieleza magenge hayo kama soko lisilo rasmi ambako vurugu hununuliwa na kuuzwa. Peter Ouko, mkurugenzi wa shirika la Crime Si Poa (Uhalifu si mzuri), alisema tatizo si vijana wanaotumiwa pekee, bali pia wafadhili wao. "Wanasiasa ndio wanapaswa kulaumiwa kwa kudumisha tabia hizi. Kila mhuni ana mtu anayemkodi," akasema Ouko. Kituo cha Kitaifa cha Utafiti wa Uhalifu (NCRC) kiliripoti mnamo 2025 kuwa kulikuwa na magenge 73 Mombasa, 56 Nairobi na 47 Kilifi. Baadhi yanadaiwa kuungwa mkono na wanasiasa na kutumika kama walinzi wa kisiasa. Mkurugenzi wa NCRC Dkt Mutuma Ruteere asema ni muhimu kuwachunguza wanaoendesha magenge hayo badala ya kuwafuatilia majambazi pekee. Tume ya Kitaifa ya Uwiano na Utangamano (NCIC) nayo imeonya kuwa magenge yanazidi kuwa na uhusiano na siasa. Hofu hiyo iliongezeka baada ya vurugu za uchaguzi mdogo wa Ol Kalou Julai, ambapo makundi yenye silaha yaliwashambulia wakazi, wanahabari na wafuasi wa kisiasa, huku watu wawili wakiuawa. Waziri wa Usalama wa Ndani Kipchumba Murkomen alikiri kuwepo kwa magenge ya kisiasa, lakini akasema hali si mbaya kama ilivyoelezwa. Katibu katika wizara hiyo, Dkt Raymond Omollo, alisema ukosefu wa ajira kwa vijana umechangia tatizo hilo na serikali inaongeza fursa kupitia mipango kama NYOTA. Hata hivyo, wachunguzi wanaonya kuwa iwapo mitandao hiyo haitadhibitiwa kabla ya kampeni kushika kasi, tishio kubwa halitakuwa vurugu pekee, bali pia doa katika uchaguzi mkuu wa 2027.
read morekahawatungu.com
@kahawatungu Tue, 11 Aug 2026 03:18:23
Jubilee Party aspirants tell Ruto camp to stop 'hunting' for Matiang'i
Several Jubilee Party aspirants from the larger Gusii region have rejected calls by pro-government leaders urging former Interior Cabinet Secretary Fred Matiang'i to abandon his 2027 presidential ambitions and join President William Ruto's administration. The aspirants said Matiang'i would not be persuaded to shelve his presidential bid by what they described as political manoeuvring aimed [...] The post Jubilee Party aspirants tell Ruto camp to stop 'hunting' for Matiang'i appeared first on Kahawatungu.
read morekahawatungu.com
@kahawatungu Tue, 11 Aug 2026 03:23:36
Controversy brews in Jubilee in Kisii as hopeful fights "party elders"
Kisii Senatorial hopeful Denis Masenge Tuesday called for inclusivity and fairness in the selection of the party's leadership team in Kisii County, warning against attempts by a few elderly influential leaders to dominate the process. Masenge, a political science don said he had previously cautioned veteran politicians Richard Onyonka, Omingo Magara and Ezekiel Machogu against [...] The post Controversy brews in Jubilee in Kisii as hopeful fights party elders appeared first on Kahawatungu.
read morekahawatungu.com
@kahawatungu Tue, 11 Aug 2026 03:25:46
At least 132 killed in Colombia's largest earthquake in years
At least 132 people are dead and a state of emergency has been declared after Colombia was hit by one of its largest earthquakes in years. The death toll is likely to rise, with more feared trapped under collapsed buildings. The magnitude 7.4 quake struck at 07:34 (12:34 GMT) at a depth of 103km (64 [...] The post At least 132 killed in Colombias largest earthquake in years appeared first on Kahawatungu.
read morekahawatungu.com
@kahawatungu Tue, 11 Aug 2026 03:28:13
Canada flight cancelled after child refuses to wear seat belt
The cancellation of a flight in Canada after a child refused to wear a seat belt has reignited a debate about the etiquette and safety procedures relating to children travelling on planes. The Porter Airlines flight, which was preparing to depart from Victoria to Toronto on 6 August had to return to the terminal as [...] The post Canada flight cancelled after child refuses to wear seat belt appeared first on Kahawatungu.
read morekahawatungu.com
@kahawatungu Tue, 11 Aug 2026 03:31:26
Trump Media reports $238m loss as crypto falls
President Donald Trumps social media company reported a loss of $238m (£176m) between April and June as it branched into ventures unrelated to media, including cryptocurrencies. The quarterly loss is more than 10 times the amount reported during the same period a year earlier, according to the Trump Media and Technology Group, which owns the [...] The post Trump Media reports $238m loss as crypto falls appeared first on Kahawatungu.
read morekahawatungu.com
@kahawatungu Tue, 11 Aug 2026 03:34:59
Trump signs order to limit childhood vaccines and split MMR shots
US President Donald Trump has signed an order that calls for fewer childhood vaccines and also recommends splitting the mumps, measles and rubella (MMR) shots. Decades ago, children received only a small fraction of the vaccines required today, Trump said on Monday. In those times, people were much healthier and of course the high rates [...] The post Trump signs order to limit childhood vaccines and split MMR shots appeared first on Kahawatungu.
read morekahawatungu.com
@kahawatungu Tue, 11 Aug 2026 05:16:59
AWWDA advertises CEO position; here's how to apply
The Athi Water Works Development Agency (AWWDA) has advertised the position of Chief Executive Officer (CEO), with applications set to close on September 3, 2026. The agency announced the vacancy in a notice issued on Tuesday, August 11, 2026, seeking a new chief executive to provide strategic leadership and oversee its operations. The successful candidate [...] The post AWWDA advertises CEO position; here's how to apply appeared first on Kahawatungu.
read morekahawatungu.com
@kahawatungu Tue, 11 Aug 2026 05:21:02
Two arrested after 35-year-old man is found dead in Narok
Police in Narok East arrested two women in connection with the death of a 35-year-old man who was found dead inside a rented room at Ilkiragarien Trading Centre. The deceased was identified as James Memusi, a Maasai man who was found lying on a broken bed with an injury on his forehead suspected to have [...] The post Two arrested after 35-year-old man is found dead in Narok appeared first on Kahawatungu.
read moreRight Column Content