taifaleo.nation.co.ke
@taifaleo Sat, 08 Aug 2026 02:55:08
Wantam, tutam: Uchaguzi wa urais ulifaa kufanyika Agosti 2026 mahakama yasema
MAHAKAMA Kuu imesema uchaguzi ujao wa urais nchini ulifaa kufanyika Agosti 2026, badala ya 2027, lakini imekataa kuamuru uchaguzi huo uandaliwe mara moja ikisema hatua hiyo inaweza kutumbukiza nchi katika vurugu. Jaji wa Mahakama Kuu ya Malindi Mugure Thande alisema Katiba inahitaji uchaguzi wa urais ufanyike Jumanne ya pili ya Agosti katika mwaka wa tano baada ya uchaguzi mkuu uliopita. Jaji huyo alisema Ibara ya 136(2)(a) ya Katiba inataka uchaguzi huo ufanyike katika mwaka wa tano na si baada ya mwaka huo kukamilika. Alisema mwaka wa tano baada ya uchaguzi wa Agosti 9, 2022 ulianza Agosti 9, 2026. "Kufanya uchaguzi ujao wa urais katika tarehe nyingine yoyote isipokuwa Jumanne ya pili ya Agosti 2026 kutakiuka Katiba," Jaji Thande alisema. Hata hivyo, mahakama ilisimamisha utekelezaji wa uamuzi huo hadi baada ya uchaguzi mkuu ujao. Hatua hiyo inamaanisha kuwa Tume Huru ya Uchaguzi na Mipaka (IEBC) haijaamrishwa kuandaa uchaguzi wa urais mwezi huu wa Agosti. Walalamishi katika kesi hiyo, Dkt Owiso Owiso, Khelef Khalifa na Ashioya Biko, walitaka mahakama itoe uamuzi kuhusu tarehe sahihi ya uchaguzi na pia iamuru IEBC kufanya uchaguzi huo Agosti 11, 2026. Jaji Thande alikataa ombi la kuamuru uchaguzi ufanyike mara moja. Alisema kesi hiyo iliwasilishwa Oktoba 2025 wakati maandalizi ya uchaguzi wa 2027 yalikuwa tayari yameanza. Alisema IEBC, wagombea watarajiwa na Wakenya kwa ujumla walikuwa tayari wamejiandaa kwa uchaguzi wa Agosti 2027. "Kuamuru tume ya uchaguzi kuandaa uchaguzi wa urais Agosti 2026 kutakuwa kutoa amri ambayo haiwezekani kutekelezwa kwa njia ya kiutendaji," alisema. Jaji huyo aliongeza kuwa hatua kama hiyo inaweza kuingiza nchi katika machafuko. Mahakama ilisema ililazimika kusawazisha utekelezaji wa Katiba na tahadhari ya kimahakama ili kuepuka kusababisha "vurugu kubwa kitaifa ambazo haziwezi kudhibitiwa". Mzozo huo ulitokana na tafsiri ya Ibara ya 136(2)(a), inayoweka wakati wa kufanyika kwa uchaguzi wa urais. Walalamishi walidai kuwa mwaka wa tano baada ya uchaguzi wa Agosti 9, 2022 ulianza Agosti 9, 2026 na kumalizika Agosti 8, 2027. Kwa hesabu hiyo, walisema Jumanne ya pili ya Agosti 2026, ambayo ni Agosti 11, ndiyo tarehe iliyowekwa na Katiba kwa uchaguzi. Walitegemea pia Ibara ya 259(5)(c), inayoweka namna vipindi vinavyotajwa kwa miaka vinavyopaswa kuhesabiwa. Walalamishi walitaja uchaguzi wa 2013 na 2017 kama mifano ya kuonyesha kuwa Katiba haimpi rais haki ya lazima ya kutawala kwa miaka mitano kamili iwapo kufanya hivyo kutapingana na tarehe iliyowekwa kikatiba ya uchaguzi. Jaji Thande pia alisema ratiba ya uchaguzi iliyowekwa na Katiba ina uzito kuliko dhana kwamba rais lazima atumikie miaka mitano kamili. Alisema IEBC inaposhindwa kutekeleza wajibu wake wa kikatiba, mahakama inaweza kuingilia kati. Hata hivyo, mahakama ilisitisha utekelezaji wa uamuzi kwamba uchaguzi utakaofanyika nje ya Agosti 2026 utakuwa batili hadi baada ya uchaguzi mkuu ujao. Hii ina maana kuwa ingawa mahakama imesema tarehe inayofaa kikatiba ilikuwa Agosti 2026, haijaamuru Kenya kufanya uchaguzi wa urais mwezi huo. Mahakama pia ilisema muhula wa rais si miaka mitano chini ya Ibara ya 136(2)(a), na kwamba, Ibara ya 142 au kifungu kingine chochote cha Katiba hakimpi rais muhula wa miaka mitano. Kesi hiyo iliwasilishwa kupitia kampuni ya mawakili ya Otieno Ogola Company Advocates na Osundwa Company Advocates. Miongoni mwa waliotajwa kuwa wahusika wenye maslahi katika kesi hiyo ni Chama cha Wanasheria Kenya (LSK), Katiba Institute, kiongozi wa Wiper Kalonzo Musyoka, UDA, aliyekuwa Jaji Mkuu David Maraga, mwanaharakati Okiya Omtatah, mwanasiasa Jimi Wanjigi, aliyekuwa Waziri Fred Matiang'i na Kenya Human Rights Commission.
read morekahawatungu.com
@kahawatungu Fri, 07 Aug 2026 21:25:42
Madonna and Blur producer William Orbit dies aged 69
Acclaimed British music producer William Orbit, known for his work with acts including Madonna, Blur, All Saints and Pink, has died at the age of 69. A statement released on Friday by Orbits family and friends with profound sadness said he died at home on 23 July. No cause of death was given. He will [...] The post Madonna and Blur producer William Orbit dies aged 69 appeared first on Kahawatungu.
read morekahawatungu.com
@kahawatungu Fri, 07 Aug 2026 21:28:39
US appeals court halts Trump ballroom project paving way for Supreme Court showdown
The Trump administration has been ordered to stop construction on President Donald Trumps $400m (£297m) ballroom at the White House. A federal appeals court dealt the latest setback to the controversial project on Friday, testing Trumps presidential authority. He has vowed to appeal to the Supreme Court. Whether or not a massive ballroom should be [...] The post US appeals court halts Trump ballroom project paving way for Supreme Court showdown appeared first on Kahawatungu.
read morekahawatungu.com
@kahawatungu Fri, 07 Aug 2026 21:31:36
Spain to impose border controls against Italy as row over Ceuta migrant influx intensifies
Spain will impose border controls on all travel from Italy as a row between the two EU countries intensifies. The measures coming into force at midnight (22:00 GMT) and lasting for a month come a week after Italy introduced similar measures following an influx of about 78,000 migrants from neighbouring Morocco into the [...] The post Spain to impose border controls against Italy as row over Ceuta migrant influx intensifies appeared first on Kahawatungu.
read morekahawatungu.com
@kahawatungu Fri, 07 Aug 2026 21:22:56
Kenya to introduce new university funding model to end student financing challenges, says Ogamba
The government is preparing to overhaul Kenya's university financing system with a new funding model that will guarantee financial support to every student admitted through the Kenya Universities and Colleges Central Placement Service (KUCCPS), Education Cabinet Secretary Migos Ogamba has announced. Speaking on Friday at Kisii University during the opening of an international Kiswahili conference, [...] The post Kenya to introduce new university funding model to end student financing challenges, says Ogamba appeared first on Kahawatungu.
read morestandardmedia.co.ke
@standard Fri, 07 Aug 2026 21:00:00
Killer Cops: DCI reveals officer who pulled trigger in Dr Mutiso assassination
According to the DCI, the officer who allegedly fired the fatal shots is Police Constable Elijah Kibelion Kimoi, attached to Karinde Police Post under Kikuyu Police Station.
read moreRight Column Content