T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Sat, 01 Aug 2026 06:55:36

China yakana madai ya kuuzia Iran silaha

SERIKALI ya China imekanusha vikali madai kwamba imekubali kuiuzia Iran mamia ya mifumo ya ulinzi wa angani, wakati mapigano kati ya Iran na Amerika yakiendelea kushika kasi na kuzua hofu ya kusambaa kwa vita katika eneo lote la Mashariki ya Kati. Wizara ya Ulinzi ya China mnamo Alhamisi ilisema ripoti zilizodai kuwa Beijing inapanga kuipatia Tehran kati ya mifumo 300 na 400 ya ulinzi wa anga ni 'za uongo na zisizo na msingi wowote.' Msemaji wa wizara hiyo, Jiang Bin, alisema China haijahusika katika makubaliano yoyote ya aina hiyo. Kauli hiyo imejiri siku moja baada ya shirika la habari la Reuters kuripoti, ikinukuu durukutoka sehemu tatu zinazofahamu suala hilo, kwamba Iran ilikuwa inatarajiwa kupokea mifumo ya makombora ya QW-12 na FN-16 yenye thamani ya kati ya Sh7.7 bilioni na Sh9 bilioni. Kwa mujibu wa ripoti hiyo, makubaliano hayo yalidaiwa kuhusisha kampuni moja yenye makao yake Hong Kong iliyokuwa ikifanya kazi kama mpatanishi kati ya Iran na China. Duru hizo zilidai kuwa shehena za kwanza zilitarajiwa kusafirishwa kutoka mji wa Urumqi, magharibi mwa China, kupitia Pakistan kuelekea Iran. Hata hivyo, jeshi la Pakistan limekanusha madai hayo, likisema kuwa taarifa zinazodai nchi hiyo inahusika katika usafirishaji huo ni za kubuni. Mvutano huo umeongezeka wakati Amerika ikiendelea na mashambulizi dhidi ya jeshi la Iran. Mnamo Jumatano, ndege za kivita za Amerika zilifanya mashambulizi mapya dhidi ya vituo vya kijeshi vya Iran, huku mapigano yakisambaa hadi maeneo ya pwani ya Misri baada ya shambulizi dhidi ya bandari moja muhimu katika Bahari ya Shamu. Mashambulizi hayo yamezidisha hofu ya kuvurugika kwa biashara ya kimataifa, hasa usafirishaji wa mafuta kupitia Mkondo wa Hormuz na Bahari ya Shamu. Wataalamu wa masuala ya usalama wanaonya kuwa kuongezeka kwa mapigano kunaweza kuathiri usafirishaji wa bidhaa muhimu na kusababisha kupanda kwa bei ya mafuta duniani. Wakati huo huo, Iran imeendelea kusisitiza kuwa ina haki ya kujilinda dhidi ya kile inachokiita uchokozi wa Amerika na washirika wake. Serikali ya Tehran imeonya kuwa mashambulizi yoyote mapya yatachochea hatua kali za kulipiza kisasi. China, ambayo ni mshirika mkubwa wa kibiashara wa Iran, imeendelea kutaka pande zote kurejea kwenye meza ya mazungumzo badala ya kutumia nguvu za kijeshi. Beijing imeonya kuwa vita hivyo vinaweza kuhatarisha uthabiti wa uchumi wa dunia na kuzidisha migogoro ya kisiasa katika eneo hilo. Licha ya mazungumzo ya kidiplomasia yanayoendelea kupitia Qatar, Oman na Umoja wa Mataifa, hakuna dalili za haraka kwamba mapigano hayo yatamalizika hivi karibuni. Wachambuzi wanaonya kuwa iwapo vita vitaendelea, mataifa mengi zaidi yanaweza kujikuta yakivutwa katika mzozo huo unaotikisa Mashariki ya Kati.

read more
T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Sat, 01 Aug 2026 07:55:15

Ugatuzi: Kilichozima kabisa jumuiya za kiuchumi za kaunti

MIAKA 13 baada ya ugatuzi kuanza, ndoto ya kuanzishwa kwa jumuiya za kiuchumi za kaunti ili kuimarisha maendeleo imekwama kutokana na ukosefu wa fedha, mvutano wa kisiasa na kukosekana kwa sheria zinazozitambua rasmi. Magavana walipoanzisha ushirikiano huo mwaka wa 2013, waliahidi kwamba ungechochea ukuaji wa uchumi, kuvutia wawekezaji na kuboresha maisha ya wakazi kupitia miradi ya pamoja. Kaunti mbalimbali ziliunda miungano kama Jumuiya ya Kaunti za Pwani, Jumuiya ya Kiuchumi ya kaunti za eneo la Ziwa (LREB), Jumuiya ya Kiuchumi ya Kaskazini mwa Bonde la Ufa (Noreb), Jumuiya ya Kiuchumi ya Eneo la Kati(Cereb), Jumuiya ya Kiuchumi ya Kusini Mashariki Kenya na na Baraza la Ustawi la Kaunti za Kaskazini Mashariki. Hata hivyo, matumaini hayo yamefifia. Miradi mingi imekwama huku baadhi ya kanda zikigeuka kuwa majukwaa ya mikutano bila matokeo yanayoonekana. Baadhi ya changamoto zinazotajwa ni ukosefu wa fedha, ushindani wa kisiasa, mabadiliko ya uongozi wa kaunti na kukosekana kwa sheria inayoruhusu kaunti kuchangisha na kutumia fedha kwa pamoja. Mfano ni LREB, iliyopanga kuanzisha benki ya maendeleo ya Sh2 bilioni ili kutoa mikopo nafuu kwa wafanyabiashara. Mpango huo ulisitishwa mwaka wa 2023 baada ya Afisi ya Mdhibiti wa Bajeti kukataa kuidhinisha mradi huo kwa sababu haukuwa na msingi wa kisheria. Kila kaunti mwanachama ilitarajiwa kuchangia Sh200 milioni, lakini hilo halikufanyika. Mkurugenzi wa Kamati na Mipango katika Baraza la Magavana (CoG), Bw Kizito Osore Wangalwa, amesema ukosefu wa sheria ndio kikwazo kikubwa. Alisema sheria itapatia kanda hizo uhalali, kurahisisha upatikanaji wa fedha kutoka kwa washirika wa maendeleo na kuhakikisha zinaendelea hata baada ya mabadiliko ya kisiasa. Mswada wa Rasilmali za Kaunti unaolenga kutambua rasmi kanda hizo na kuruhusu kaunti kuunganisha rasilimali, bado umekwama Seneti. Wataalamu wa utawala pia wanasema kuchelewa kwa sheria hiyo kumedhoofisha utekelezaji wa miradi mingi. Mtaalamu wa utawala Dkt Peter Mbae alisema mabunge mengi ya kaunti hayajapitisha sheria zinazowezesha matumizi ya fedha kwa shughuli za kanda hizo, hali inayozua maswali ya ukaguzi wa hesabu. Katika Jumuiya ya Kaunti za Pwani, mwenyekiti wake ambaye pia ni Gavana wa Tana River, Dhado Godana, amesema baadhi ya kaunti hazijawasilisha michango yao ya kila mwaka ya Sh2.5 milioni, jambo linalotatiza shughuli. Licha ya changamoto hizo, wataalamu wanaamini kuwa ikiwa zitawekewa msingi wa kisheria na kufadhiliwa ipasavyo, miungano ya kiuchumi ya kanda inaweza kuimarisha kilimo, utalii, biashara, viwanda na kuongeza ajira kupitia miradi ya pamoja inayovuka mipaka ya kaunti.

read more