kenyanews.go.ke
@kna Thu, 15 Oct 2026 07:46:59
Kericho high jumper eyes 2027 world championships
A few wooden poles, dry grass and an old mattress formed the unlikely training ground, where Abed Kiprotich's high jump dream began. Standing at 6 feet 4 inches tall, the 22-year-old athlete from Chepkolon village within Kericho County has come a long way from those humble beginnings and is now pursuing his ambition of competing...
read morekenyans.co.ke
@kenyans Thu, 15 Oct 2026 07:59:44
China Issues Warning on African Minerals Amid U.S. Interest in Mrima Hills
Mrima Hills is reported to have rare minerals that are critical in specialised industrial applications as well as defense industries, with the U.S., Australia, and China jostling for mining deals.
read moretaifaleo.nation.co.ke
@taifaleo Thu, 15 Oct 2026 07:33:14
Mifumo ya kisasa kuboresha kilimo cha mananasi Del Monte
KWENYE mashamba makubwa ya mananasi ya Del Monte Kenya, Thika, mabadiliko makubwa yanaendelea kampuni hiyo ikitumia teknolojia ya kisasa kudhibiti matumizi ya maji na kulinda mazao dhidi ya ukame unaozidi kuhangaisha sekta ya kilimo. Mifumo ya juu ya kunyunyizia mimea na mashamba maji iliyokuwa ikitumika awali imepungua kwa kiasi kikubwa, na nafasi yake kuchukuliwa na mabomba ya kudondoa matone yanayowasilisha kiasi maalumu cha maji moja kwa moja kwenye mizizi ya mananasi. Juu ya mashamba hayo, droni zenye kamera maalumu zinahudumia maelfu ya hekta na kutoa picha zinazoonyesha afya ya mimea, kuangazia upungufu wa maji na maeneo yanayohitaji uangalizi. "Shamba lote, mabwawa huhifadhi maji yanayokusanywa wakati wa mvua, hivyo kusaidia kuhakikisha uzalishaji unaendelea wakati wa vipindi virefu vya ukame," anasema Wayne Cook, Mkurugenzi Mkuu wa Del Monte Kenya. Shamba hilo la karibu hekta 10,000 huongeza mananasi thamani kwa kuyaunda kuwa sharubati, juisi, na matunda yaliyogandishwa. Kulingana na Cook, kampuni hiyo huzalisha kati ya tani 170,000 na 200,000 za mananasi kwa mwaka, huku karibu asilimia 90 ikiuzwa nje ya nchi. Hata hivyo, licha ya kuwa na soko bora la kimataifa shamba lake linakabiliana na mabadiliko ya hali ya hewa, yakiwemo vipindi virefu vya ukame, misimu ya mvua isiyotabirika na kupungua kwa maji kwenye mito. "Mabadiliko ya tabianchi ni moja ya changamoto kubwa zinazokabili kilimo leo hii," Cook anaelezea. Ili kukabiliana na hali hiyo, Del Monte imewekeza kwenye mfumo unaojumuisha uvunaji maji, uhifadhi, umwagiliaji bora – drip irrigation, na ufuatiliaji wa jinsi yanavyotumika. [caption id="attachment_193044" align="aligncenter" width="300"] Mkurugenzi Mkuu wa Del Monte Kenya, Wayne Cook, katika mojawapo ya vituo vya kampuni hiyo vya kusambaza maji kwa mashamba, Juni 23, 2026. Picha|SAMMY WAWERU[/caption] Aidha, kampuni hiyo imechimba mabwawa na vidimbwi vinavyokusanya maji ya mvua na kutoka kwa mito. Mabwawa hayo yana uwezo wa kuhifadhi lita milioni 10.7 za maji. Maji hayo hutumika katika umwagiliaji, shughuli za kiwandani na matumizi ya nyumbani kwa wafanyakazi wanaoishi katika mazingira ya kampuni hiyo. Kwa miongo kadhaa, Del Monte ilitegemea zaidi mfumo wa juu kumwagiliaji mimea na mashamba maji (overhead irrigation), ambao unahitaji maji mengi. Tangu 2010, kampuni hiyo imepunguza kiwango cha utegemeaji wa mfumo huo kutoka asilimia 95 ya ardhi yenye mimea hadi karibu asilimia 20 kufikia mwaka 2024. Umwagiliaji wa maji kwa njia ya kudondoa matone sasa unawakilisha asilimia 75 ya ardhi inayolimwa. Cook kwenye mahojiano ya kipekee na Akilimali alisema mabadiliko hayo yameboresha matumizi ya maji kwa kuyaelekezamoja kwa moja kwenye mizizi na kupunguza upotevu. "Matumizi ya jumla ya maji yalipungua kwa asilimia 30 mwaka 2024 ikilinganishwa na 2020," akasema, akidokeza data za kampuni hiyo kuhusu utafiti wa matumizi ya maji. Teknolojia ya kisasa pia imeboresha huduma. Kupitia mpango wa Smart Farm, droni hukagua afya ya mimea, kufichua magonjwa na kusaidia kutoa mwelekeo wa matumizi ya maji. "Hivyo, badala ya kumwagilia shamba lote maji kwa kiwango sawa, tunaweza kutambua maeneo maalumu yanayohitaji maji zaidi, hatua inayosaidia kupunguza matumizi yake na kupunguza gharama za uzalishaji," Cook akafafanua. [caption id="attachment_193045" align="aligncenter" width="300"] Meneja wa Kilimo wa Del Monte Kenya, Moses Mulili, akikagua bomba la kumwagilia mimea na mashamba maji, linaloyasambaza kwa mimea ya mananasi, Juni 23, 2026. Picha|SAMMY WAWERU[/caption] Jane Murage, mkazi wa muda mrefu wa eneo la Del Monte ambaye amefanya kazi katika eneo hilo tangu 1994, ameshuhudia mabadiliko makubwa. "Hapo awali mvua kubwa ilikuwa changamoto, ikisababisha mmomonyoko wa udongo na maji kutuama mashambani. Mikakati iliyowekwa na Del Monte sasa imesaidia kuangazia changamoto hiyo," anadokeza. Ili kulinda vyanzo vya maji, kampuni hiyo imewekeza katika upandaji wa miti, na kuboresha kingo za mito. Maji taka kutoka kiwandani hupitia taratibu za ukaguzi unaojumuisha 'kuyatibu' kuua viini kabla. Simon Bunyasi, Meneja wa Utafiti na Maendeleo, anasema sehemu kubwa ya maji yaliyotibiwa hutumika tena shambani. Karibu asilimia 31 ya shamba la Del Monte, sawa na hekta 3,100, limetengwa uhifadhi wa mazingira ambapo kuna misitu, chemichemi za maji, njia za wanyamapori na kingo za mito. Moses Mulili, Meneja wa Kilimo, anasema kampuni hiyo pia hutengeneza mbolea ya mboji kwa kutumia masalia ya matunda kiwandani, inayosaidia kuboresha rutuba ya udongo.
read moretaifaleo.nation.co.ke
@taifaleo Thu, 15 Oct 2026 07:55:20
Mwisho wa Raila ulikuwa mwisho wa utawala wa familia ya Odinga?
MWAKA mmoja baada ya kifo cha Raila Odinga, wengi wanajiuliza iwapo familia ya Jaramogi Oginga Odinga itaendelea kudumisha ufalme na kudhibiti siasa za nchi. Kofia aliyobeba bintiye Winnie kutoka India, alikofariki Raila, imekuwa ishara ya urithi huo. "Mfalme amekufa, lakini taji linaishi," alisema wakati wa mazishi ya baba yake. Hata hivyo, swali ni nani atakayestahili kulivaa. Familia ya Odinga, chama cha ODM na wafuasi wa Raila ni sehemu tatu za urithi wake, lakini hakuna inayohakikisha moja kwa moja uthabiti wa nyingine. Winnie amejitokeza kama mmoja wa wanaowania kuendeleza urithi huo, lakini bado anahitaji kuungwa mkono na wajumbe wa chama, viongozi waliochaguliwa na wapangaji mikakati ya kisiasa. Ndugu yake Raila Junior naye ana mipango yake ya kisiasa, huku kutokuwepo kwake katika hafla ya kumtambua Winnie kama mrithi wa kisiasa kukizua maswali kuhusu mshikamano wa familia. Wakati huo, ami yao Dkt Oburu Oginga amekuwa akiongoza ODM, lakini wakosoaji wanahoji iwapo anaweza kukiunganisha chama na kukiandaa kwa uchaguzi wa 2027. Ushirikiano wa ODM na serikali ya Rais William Ruto pia umeibua mgawanyiko miongoni mwa wafuasi wa Raila. Ili ufalme wa Odinga udumu, ODM inahitaji uchaguzi wa haki wa viongozi, uteuzi wa wagombeaji ulio wazi na nafasi ya maoni tofauti.
read morekenyanews.go.ke
@kna Thu, 15 Oct 2026 07:20:01
Training programme set to transform learning in junior, senior schools
Approximately 2,000 teachers from public junior and senior schools have benefited from Lesson Study training aimed at strengthening teaching practices and improving learning outcomes across the country. The programme, spearheaded by the Centre for Mathematics, Science and Technology Education in Africa (CEMASTEA) in collaboration with the Ministry of Education, seeks to institutionalise Lesson Study at...
read morekenyanews.go.ke
@kna Thu, 15 Oct 2026 07:23:29
IEBC summons Omar to appear before Conduct Enforcement Committee
The Independent Electoral and Boundaries Commission (IEBC), through its Electoral Code of Conduct Enforcement Committee, has summoned Hassan Omar to appear before the Committee on 21st October 2026, at Anniversary Towers in Nairobi. The summons arises from statements allegedly made by the former senator at a public rally in Mombasa County on 11th September 2026...
read morekenyanews.go.ke
@kna Thu, 15 Oct 2026 07:28:50
Kindiki calls for technology, green solutions to drive development
Deputy President, Kithure Kindiki, has said the adoption of modern technologies and green solutions remains a critical enabler of national development. Speaking in Nairobi during the official opening of the Fourth Edition of Correctional Service Week 2026, the Deputy President said the government recognises technology as a key driver of economic growth, institutional efficiency, innovation,...
read moreRight Column Content