T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Wed, 14 Oct 2026 05:55:58

KUPPET yatishia kuvuruga mitihani ya KCSE 2026

HATIMA ya usimamizi wa mitihani ya kitaifa ya mwaka huu iko mashakani baada ya Chama cha  Walimu wa Shule za Sekondari na Vyuo vya Kati (Kuppet) kusisitiza kuwa wanachama wake hawatashiriki  katika shughuli za mitihani hadi malalamishi yao yatatuliwe. Tishio hilo linajiri siku chache kabla ya wanafunzi kufanya mazoezi ya mwisho ya mitihani ya Cheti cha Elimu ya Sekondari nchini (KCSE), yanayotarajiwa kuanza Ijumaa, Oktoba 16. Mitihani hiyo itaanza rasmi Oktoba 19, huku wiki ya kwanza ikitengwa kwa mitihani ya Kifaransa, Kijerumani, Kiarabu, Lugha ya Ishara ya Kenya na Muziki. Mitihani ya masomo mengine inayohusisha idadi kubwa ya watahiniwa itaanza Novemba 2 na kukamilika Novemba 20. Katika azimio lililotolewa baada ya mkutano wa Baraza la Kitaifa la Uongozi, Kuppet ilielezea wasiwasi kuhusu jinsi Baraza la Kitaifa la Mitihani nchini (Knec) linavyoshughulikia malalamishi ya walimu wanaohusika na usimamizi wa mitihani. Katibu mkuu wa Kuppet, Bw Akelo Misori, alisema chama hicho huo kimewaagiza wanachama wake kujiondoa katika shughuli zote za mitihani za Knec hadi baraza hilo litakapotoa hakikisho la kuboresha masharti ya kazi na malipo ya wasimamizi wa mitihani. "Tunaomba wanachama wetu wasishiriki katika mitihani yote inayoendeshwa na Knec. Wasipotoa hakikisho la kuboresha masharti ya kazi na malipo ya watahini, tunatahadharisha baraza hilo kuwa mwaka 2026 hautakuwa wa kawaida. Tutahakikisha usimamizi wa mitihani unavurugika mwaka mzima," alisema. Mgogoro huo unahusu malipo ya walimu wanaohusika na usimamizi wa vituo, kusimamia watahiniwa, kupeana mitihani na kusahihisha karatasi za mitihani, miongoni mwa majukumu mengine.

read more
T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Wed, 14 Oct 2026 03:55:23

Kenya kusubiri siku 21 kabla ya kutangazwa haina Ebola- Wataalamu

WIKI baada ya mgonjwa wa Ebola aliyekuwa ameingia Kenya kutoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo kupitia Uganda kufariki, hakuna kisa kingine kilichothibitishwa nchini kufikia sasa. Wataalamu wa afya wanasema licha ya kutokwepo kwa maambukizi mapya, Kenya italazimika kusubiri siku 21 ndipo itangazwe kuwa huru kutokana na Ebola. "Kila siku inayopita bila dalili inatupa sababu zaidi ya kutumaini kuwa maambukizi ya pili na kuenea kwa virusi ndani ya nchi kumezuiliwa." Akasema Dkt Ahmed Kalebi, mtaalamu wa magonjwa na mtafiti wa afya ya umma. Wizara ya Afya imesema watu 122 waliokutana na mgonjwa huyo wametambuliwa na kuthibitishwa. Kati yao, 108, sawa na asilimia 88.5, wamewekwa karantini na kufuatiliwa kila siku. Hakuna aliyekuwa amepata dalili kufikia taarifa ya Oktoba 11. Sampuli 293 zimepimwa, lakini ni ya mgonjwa huyo pekee iliyopatikana na virusi. Zaidi ya wasafiri 667,675 wamechunguzwa katika vituo 26 vya kuingia nchini. Profesa Shem Otoi, mtaalamu wa kukabili magonjwa yanayoenea na Mhadhiri katika Chuo Kikuu cha Daystar, naye anasema mchakato wa kuwafuatilia wagonjwa haupaswi kukomeshwa kwa sababu mtu ni mzima. "Wasiwasi mkubwa zaidi ungekuwa tukio tofauti kisa ambacho hakiwezi kuhusishwa na mgonjwa anayejulikana," alisema. "Sihofu kisa kimoja au viwili vilivyoletwa kutoka nje. Hofu yangu ni maambukizi ya ndani na ikiwa tutafikia siku ya mwisho bila maambukizi ya ndani, basi tutakuwa salama kama nchi," akaongeza. Mtaalamu huyo aliongeza kuwa Kenya inaweza kuzuia maambukizi ikiwa itawatambua watu wote walio katika hatari, kuwafuatilia na kukatiza kila mnyororo mpya wa maambukizi. Profesa Omu Anzala, mtaalamu wa virusi na mwanachama Jopo la Kupambana na Kuenea kwa Ebola, naye anasema siku 21 zikikamilika ndipo Kenya itakuwa huru dhidi ya maradhi hayo. "Ni baada tu ya siku 21 ndipo unaweza kuthibitisha kuwa kweli hakuna maambukizi mapya," akasema. Ebola haisambazwi kupitia hewa, bali kwa kugusana moja kwa moja na damu au majimaji ya mwili ya mtu aliyeambukizwa au aliyefariki kutokana na ugonjwa huo.

read more
T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Wed, 14 Oct 2026 04:55:03

Faini ya Sh2m, jela miaka mitano kwa kuendesha uchaguzi nje ya vituo rasmi

WABUNGE wanapendekeza sheria kali kwa maafisa wa Tume Huru ya Uchaguzi na Mipaka (IEBC) wakiendesha uchaguzi katika vituo ambavyo havijaidhinishwa rasmi. Maafisa hao wataweza kutozwa faini ya Sh2 milioni au kifungo cha miaka mitano jela, au adhabu zote mbili wakipatikana na hatia. Pendekezo hilo limo katika Mswada wa Marekebisho ya Sheria ya Makosa ya Uchaguzi wa mwaka 2024, ambao unatarajiwa kujadiliwa katika hatua ya kamati katika Bunge la Kitaifa wiki hii. Mswada huo unalenga kuimarisha uadilifu wa uchaguzi kwa kuhakikisha matokeo yanayotangazwa na maafisa wa IEBC yanatoka  vituo vilivyoidhinishwa rasmi kupitia tangazo la serikali. Kwa sasa, kuendesha uchaguzi katika kituo kisichoidhinishwa hakujatajwa kama kosa la uchaguzi chini ya sheria inayotumika kwa sasa. Mswada huo unapendekeza kurekebisha kifungu cha sita cha Sheria ya Makosa ya Uchaguzi ili kuingiza kosa hilo pamoja na makosa mengine yanayohusiana na kutangaza na kubadilisha matokeo. Pia, maafisa wa IEBC watakaochelewesha bila sababu kutangaza matokeo ya uchaguzi au kubadilisha kimakusudi matokeo yaliyokwisha kutangazwa watakuwa wakitenda kosa la uchaguzi. Mswada huo uliofadhiliwa kwa pamoja na Kiongozi wa Wengi katika Seneti, Aaron Cheruiyot (Kericho), na mwenzake wa Wachache, Stewart Madzayo (Kilifi), ulitokana na mapendekezo ya Kamati ya Mdahalo wa Kitaifa (Nadco). Ripoti ya Nadco iliidhinishwa na Bunge mnamo Februari 2024, baada ya mazungumzo ya pande mbili yaliyolenga kupunguza joto la kisiasa kufuatia maandamano yaliyosababisha vifo baada ya uchaguzi wa urais wa Agosti 9, 2022 kupingwa na kiongozi wa wakati huo wa Azimio, Raila Odinga. Seneti iliidhinisha mswada huo Novemba 19, 2024, kabla ya kuwasilishwa katika Bunge la Kitaifa, ambako ulisomwa kwa mara ya kwanza Desemba 3, 2024. Katika uchaguzi mkuu wa 2022, IEBC iliidhinisha vituo 46,232 vya kupigia kura, ikilinganishwa na vituo 40,883 katika uchaguzi wa 2017. Hata hivyo, kesi iliyopinga matokeo ya urais ya 2017 ilidai kuwa vituo visivyoidhinishwa vilianzishwa kinyume cha sheria katika Kaunti ya Mandera na kusimamiwa na maafisa ambao hawakuwa wameteuliwa rasmi. Vilevile, kesi iliyopinga ushindi wa urais wa 2022 ilielezea hitilafu katika upeperushaji wa matokeo, ikidai kuwa matokeo kutoka zaidi ya vituo 11,000 ambavyo havikuwa vimeidhinishwa yalijumuishwa katika hesabu ya mwisho. Kanuni za Uchaguzi za mwaka 2022 zinahitaji IEBC kutangaza rasmi vituo vya kupigia kura, maeneo yake na nambari zinazovitambulisha.

read more