T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Thu, 01 Oct 2026 08:25:42

Ruto aomboleza rafiki yake Wicknell Chivayo aliyefariki kwenye ajali ya helikopta

Rais William Ruto ameomboleza kifo cha mfanyabiashara mashuhuri wa Zimbabwe, Wicknell Chivayo, pamoja na mkewe Lucy Muteke, waliokuwa miongoni mwa watu sita waliofariki baada ya helikopta waliyokuwa wakisafiria kuanguka nchini Zimbabwe Jumatano jioni. Katika ujumbe wake wa rambirambi, Rais Ruto alimtaja Chivayo kama rafiki wa karibu na kusema kifo chake cha ghafla ni pigo kubwa kwa familia yake, marafiki na watu wote waliomfahamu. "Nimesikitishwa sana na kifo cha kusikitisha cha rafiki yangu Wicknell Chivayo, pamoja na mkewe Lucy Muteke na watu wengine waliopoteza maisha katika ajali hiyo ya helikopta nchini Zimbabwe," alisema Rais Ruto. Aliongeza kuwa Chivayo atakumbukwa kwa urafiki wake, uchangamfu wake na imani yake kubwa katika uwezo wa bara la Afrika kufanikiwa kiuchumi. "Wicknell alikuwa rafiki wa karibu ambaye aligusa maisha ya watu wengi. Nitamkumbuka kwa urafiki wake, nguvu zake na imani yake katika mustakabali wa bara letu," alisema. Rais pia alituma rambi rambi kwa familia za waliofariki, Rais wa Zimbabwe Emmerson Mnangagwa na wananchi wa Zimbabwe. Ajali hiyo ilitokea karibu saa kumi na moja jioni katika eneo la Marondera Rural, mashariki mwa mji mkuu wa Zimbabwe, Harare. Mamlaka nchini humo zilisema watu wote sita waliokuwa ndani ya helikopta hiyo walifariki dunia. Msemaji wa serikali ya Zimbabwe, Nick Mangwana, alisema ndege hiyo ilikuwa imebeba mfanyabiashara maarufu, abiria wengine watatu na marubani wawili. Kwa mujibu wa familia yake, Chivayo na mkewe walikuwa miongoni mwa walioangamia. Taarifa hiyo ilithibitishwa na msemaji wa familia, Herbert Chivayo. Kifo chake kinafunga ghafla ukurasa wa maisha ya mmoja wa wafanyabiashara waliotajika zaidi nchini Zimbabwe. Chivayo alikuwa mwanzilishi wa kampuni ya Intratrek Zimbabwe na alihusishwa na miradi mikubwa ya nishati na miundombinu, ikiwemo Mradi wa Nishati ya Jua wa Gwanda. Nchini Kenya, Chivayo alijulikana kutokana na ukaribu wake na Rais Ruto. Mwezi Agosti alizua mjadala baada ya kuchapisha video iliyomuonyesha Rais akimsindikiza kwa gari kuelekea uwanja wa helikopta katika makazi yake ya Kilgoris, Kaunti ya Narok. Mfanyabiashara huyo pia alikuwa rafiki wa karibu wa Rais Mnangagwa na alionekana mara kwa mara akiwa na viongozi wakuu wa kisiasa barani Afrika. Licha ya sifa zake za ukarimu na michango kwa michezo, dini na burudani, shughuli zake za biashara na uhusiano wake wa kisiasa pia zilivuta uchunguzi wa umma mara kwa mara. Kifo chake sasa kinaacha pengo kubwa katika nyanja za biashara, siasa, michezo na shughuli za kijamii nchini Zimbabwe.

read more
T

taifaleo.nation.co.ke

@taifaleo Thu, 01 Oct 2026 06:55:05

Kaunti zilipa Sh8.3 bilioni kama mishahara bila kufuata kanuni

SERIKALI za kaunti zililipa Sh8.3 bilioni kama mishahara kama pesa taslimu badala ya kutumia mfumo rasmi wa kidijitali, hatua ambayo imeibua hofu kuhusu matumizi mabaya ya fedha za umma. Ripoti mpya ya Mdhibiti wa Bajeti (COB) Margaret Nyakang'o imeonyesha kuwa kaunti ziliendelea kutumia vocha kulipa baadhi ya wafanyakazi, licha ya kuwepo kwa mfumo wa kulipa wa HRIS uliowekwa ili kudhibiti na kuzuia wizi katika malipo ya mishahara. Kaunti zilizoongoza kwa ukiukaji huo ni Nakuru, Wajir, Nairobi, Siaya na Mandera, zikifuatwa na Meru, Elgeyo Marakwet, Kitui, Busia na Lamu. Ripoti hiyo inayohusu mwaka wa kifedha uliokamilika Juni 30, 2026, inaonyesha kuwa malipo ya kawaida ya kutoa pesa taslimu, yalitumika zaidi kuwalipa vibarua, marupurupu ya ziada kwa maafisa wa usalama, wafanyakazi ambao hawakuwa wameingizwa kwenye HRIS na michango ya pensheni. Dkt Nyakang'o alisema mfumo huo unaweka fedha za umma katika hatari ya kutumiwa vibaya na unaweza kuruhusu kuwepo kwa wafanyakazi hewa. "Malipo kwa njia ya kawaida yanaweza kusababisha pesa kupotea. Kaunti ambazo zinatumia njia hii sana ni Nakuru, Wajir, Nairobi, Siaya na Mandera," akasema Dkt Nyakang'o. Kaunti ya Nakuru iliongoza kwa kutumia Sh1.86 bilioni kupitia mfumo wa malipo ya kawaida, kiasi kilichowakilisha asilimia 21.8 ya gharama ya mishahara. Fedha hizo zilijumuisha mishahara ya wafanyakazi 18 ambao hawakuwa kwenye HRIS na vibarua 596. Wajir ilitumia Sh755.35 milioni, huku Nairobi ikitumia Sh496.07 milioni. Siaya ilitumia Sh401.65 milioni, huku Mandera ikitumia Sh362.41 milioni. Kaunti nyingine zilizotumia kiasi kikubwa ni Meru (Sh356.61 milioni), Elgeyo Marakwet (Sh264.11 milioni), Kitui (Sh259.36 milioni), Lamu (Sh236.78 milioni), Garissa (Sh231.53 milioni), Busia (Sh230.93 milioni), Kiambu (Sh207.73 milioni), Kericho (Sh202.3 milioni), Kisii (Sh210.80 milioni), Mombasa (Sh241.26 milioni), Nandi (Sh184.18 milioni), Laikipia (Sh162.57 milioni) na Tharaka Nithi (Sh157.16 milioni). Turkana (Sh141.30 milioni), Machakos (Sh131.26 milioni), Tana River (Sh132.41 milioni), Murang'a (Sh130.09 milioni) Bungoma (Sh80.55 milioni), Kajiado (Sh105.21 milioni), Taita Taveta (Sh108.25 milioni), Baringo (Sh34.87 milioni), Nyamira ((Sh70.6 milioni), Homa Bay (Sh89.73 milioni), Marsabit (Sh79.22 milioni). Nyingine ni Vihiga (Sh59.92 milioni), Uasin Gishu, (Sh42.99 milioni), Makueni (Sh35.85 milioni), Kirinyaga (Sh98.57 milioni), Samburu, Embu (Sh49 milioni), Bomet (Sh19.17 milioni), Pokot Magharibi (Sh31.68 milioni),, Kwale (Sh19 milioni), Nyeri (Sh13.53 milioni), Kakamega (Sh62.7 milioni), Kilifi (Sh31.74 milioni), Isiolo (Sh4.32 milioni) na Kisumu (Sh11.10 milioni) pia ziliripoti malipo ya mishahara nje ya HRIS. Kwa upande mwingine, Narok na Trans Nzoia ni kaunti ambazo hazikutumia njia za kawaida ya wafanyakazi kulipwa kwa kupokezwa fedha. Serikali za kaunti ziliagizwa mnamo Aprili 2024 kuhamishia shughuli zote za malipo ya mishahara kwenye HRIS kufikia Juni 2025. Dkt Nyakang'o alisema sababu zilizotolewa na kaunti ni kuchelewa kutolewa kwa nambari za wafanyakazi, kutokamilika kwa usajili kwenye HRIS, kuwaajiri vibarua, matatizo ya mtandao na ukosefu wa barua za ajira kwa baadhi ya wafanyakazi. Mifumo ya malipo ya kutoa pesa moja kwa moja yanahitaji udhibiti mkali kwa sababu huathiri uwazi na uwajibikaji katika matumizi ya fedha za umma

read more